تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — صفحة 696

مساهمون:

ص٦٩٦
در اثر تسليم جز خداى يگانه را پرستش نكنند و جز فرمان او را اطاعت ننمايند . « 1 » وى با اشاره به آيهء «
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ »
« 2 » مىگويد : « و الاسلام هو التسليم للَّه‌سبحانه في سنة الجارية في تكوينه المُبتنية عليها تشريعه » « 3 » .

ويژگىهاى اسلام از نظر ايشان

علّامه طباطبائى معتقد است اساس اسلام ، دستگاه آفرينش است ، نه اميال و عواطف و احساسات بىبند و بار ؛ به همين جهت ، تشريع و تكوين با همديگر هماهنگ‌اند و نيازمندىهاى حقيقى انسان ، از آفرينش ، الهام و سرچشمه مىگيرد ، توهمات هوس‌آميز كه از جهالت است . « 4 » علّامه معتقد است : حقيقت دين عبارت است از اعتقادات راجع به آفرينش جهان و انسان و وظايف عملى ، كه زندگى انسان را بر آن تطبيق دهند ، نه يك امر تشريفاتى كه در اختيار انسان باشد و هر دينى را خواست بپذيرد . حقيقت دين ، در اسلام متجلى است ، به‌طورى كه ريشه در فطرت انسان دارد و انسان و اختيار او را تابع قوانين اسلام مىگرداند ، چنان كه مثلًا اين مسأله كه ما از نور خورشيد استفاده مىكنيم ، حقيقت و واقعيتى است كه هرگز انسانِ آزاد ، مختار نيست هر روز يك نظر دربارهء آن بدهد ، بلكه ناگزير است ثبوت آن را بپذيرد و مسائل زندگى را بر آن استوار سازد . اگر دينى اين نظر را بدهد كه هر بشرى آزاد است هر يك از اديان را بپذيرد ، به تشريفاتى و غيرواقعى بودن خود اعتراف كرده و خط بطلان به گرداگرد خود كشيده است . « 5 » علّامه معتقد است يكى از مهم‌ترين ويژگىهاى اسلام آن است كه اجزاى اين دين ، چنان به هم مرتبطاند كه وحدت تام و كاملى بينشان به وجود مىآيد و كوچك‌ترين تضاد و تناقضى در اجزاى به هم پيوستهء آن راه ندارد و مبانى فلسفى با مبانى فقاهت و اجتهاد مرتبط
هامش
( 1 ) . شيعه در اسلام ، ص 20 - 25 ، با تلخيص ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيه 19 ( 3 ) . الميزان ، ج 8 ، ص 299 ( 4 ) . بررسىهاى اسلامى ، ص 36 - 37 ، با تلخيص ( 5 ) . علّامه طباطبائى ، فرازهايى از اسلام ، جمع‌آورى سيد مهدى آيت‌اللهى ، ص 329 ؛ الميزان ، ج 8 ، ص 299 و ج 16 ، ص 178 - 193 ، با تلخيص