فقاهت ، رابطهء علم و دين ، رابطهء عقل و دين ، انتظارات بشر از دين و صدها پروژهء ديگر مورد بهرهبردارى قرار مىگيرد . « 1 » خلاقيت و نوآورى علّامه در معارف ناب اسلامى را مىتوان در كتابهاى خلاصهء تعاليم اسلام ، روابط اجتماعى اسلام ، آموزش دين ، الميزان ، بررسىهاى اسلامى ، شيعه در اسلام ، مذاكرات با پروفسور هانرىكربن و رسالهء انسان قبل از دنيا - در دنيا و بعد از دنيا ، لب الالباب و حواشى بر اسفار و شفا پژوهش و بررسى كرد .
مسؤولان محترم نظام نوپاى جمهورى اسلامى ، از آغاز تاكنون ، بهطور مستقيم و بىواسطه افتخار تلمّذ در محضر علّامه طباطبائى و امام خمينى را دارند و يا با واسطهاى ، به اين فيض عظيم مفتخرند .
بسيارى از مراجع تقليد فعلى و مدرّسان برجستهء حوزهء علميّهء قم و كثيرى از مفسران و حكما و متكلمان و فقها و رياضىدانان و هيئتشناسان حوزه و دانشگاه نيز از شاگردان علّامه به حساب مىآيند . « 2 »
ارائه روشى نو در تفسير قرآن
نوع نگرش مفسّران به قرآن ، مختلف است ؛ عدهاى با نگرشى ادبى ، تاريخى و تجربى ، به قرآن مىنگرند و عدهاى با نگرش نقلى ، روايى ، فلسفى ، كلامى و عرفانى .
علّامه در تفسير قرآن ، طرحى نو درانداخت و اين نظريه را كه بهترين روشِ تفسير ، « تفسير قرآن به قرآن » است ، به اثبات رساند . نقطهء آغازين اين تأليف ، به بركت غور و بررسى روايات بحارالانوار بود .
علّامه اين روش را از مرحوم قاضى آموخت . علّامه ، مقدمات و مراحل و شرايط و نتايج اين شيوه را بهصورت مبسوط در مقدمهء الميزان بيان كرده است . شيوهء علّامه در اين دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، اثرى سترگ بر مباحث اعتقادى ، تاريخى ، فلسفى ، اجتماعى ،
هامش
( 1 ) . در اين زمينه تلاشهاى بىشائبهء پژوهشگاه علوم انسانى ، به رياست دكتر مهدى گلشنى و پژوهشگاه فرهنگ و انديشه ، به رياست محمد صادقى رشاد و پژوهشگاه امام خمينى ، به رياست استاد محمد تقى مصباح يزدى و . . . قابل ذكر است
( 2 ) . منظور حضرات آيات : جوادى آملى ، حسنزاده آملى ، مصباح يزدى ، مقام معظم رهبرى ، هاشمى رفسنجانى ، محمدى گيلانى ، جنتى ، مؤمن ، يزدى ، طاهرى خرمآبادى ، احمدى ميانجى ، سيد مهدى روحانى و . . . است