بسازد . از همين رو علّامه با بدعتها و نوآورىهاى انحرافى در دين كه توسط جريان روشنفكرى در تاريخ معاصر ايران پديد آمد ، سخت مخالفت كرد و در احياگرى علمى و عملى به مصاف آنان آمد .
در اين مقاله ضمن بيان عقلانيت دين از ديدگاه علّامه ، نقد وى به تحليلهاى انحرافى از دين را ذكر مىكنيم .
تأثير علّامه بر دفاع عقلانى از دين
علّامه طباطبائى به حق ، بارقهاى از روح الهى را باز نمود و هزاران قافلهء جان را با خود ربود و در ساليان قحطىِ تفكر و انگيزه ، انديشهء ناب اسلامى را مطرح كرد و به دفاع عقلانى از دين پرداخت و تأثيرات درخشانى گذاشت ، كه به اختصار عبارتند از :
1 . احياى تفكر دينى : احياى دين و تفكر دينى ، از مسائل بنيادى و ريشهاى است كه با رشد و گسترش اسلام در پيوند است و از وظايف مهم عالمان دينى و مناديان توحيد به شمار مىآيد . علّامه در ادامهء حركت رهروان دين و فرهيختگان اسلامى به تبيين و تشريح گزارههاى دينى پرداخت و ضمن اشاره به مفهوم احيا و تحريف مفاهيم دينى ، علل موجبات افول دين و تفكر ناب اسلامى را مطرح كرد و عوامل و موجبات احياى دين را معرفى كرد و در آثار خود به پيوند اسلام با سياست اشاره كرد . علّامه پس از رحلت آيةاللَّه بروجردى ، حكومت اسلامى را موضوع درس خود قرار داد و مقالاتى در اين زمينه نگاشت و ضمن بيان جامعيت اسلام ، ضرورت پويايى اجتهاد و الگوى مديريت اسلام و توانايى حكومت اسلامى را در ادارهء جامعه در ابعاد مختلف اثبات كرد و قدرت « 1 » ولايت فقيه را مطرح ساخت ، بهطورى كه هنوز طراحانِ الگوى نو فقاهت و مديريت و حكومت ، از آثار وى بهره مىبرند .
2 . شبههشناسى و نقد و بررسى شبهات عليه دين : علّامه با آگاهى از مكاتب غربى و فلسفهء غرب شبهاتى را كه در اروپا و شرق و غرب جهان ، بر ضد دين مطرح بود ، شناسايى كرد و با همتى بلند و اخلاصى بىنظير به نقد و بررسى آنها پرداخت . آثارى چون اصول فلسفه و روش رئاليسم و بداية الحكمة و نهاية الحكمة و تعليقات اسفار و شفا و مجموعه
هامش
( 1 ) . روزنامه جمهورى اسلامى ، 16 / 2 / 1362 ، مصاحبه با آقاى هاشمى رفسنجانى ؛ يادها و يادگارها ، مصاحبه با آيةاللَّهعبداللَّه جوادى آملى ، ص 73