امام صادق عليه السلام فرمود :
ما جاءكم من حديث الايصدّقه كتاب اللَّه فهو باطل ؛ هر روايتى كه به شما برسد و قرآن آن را تصديق نكند باطل است . « 1 »
آن حضرت خطاب به محمد بن مسلم فرمود :
ما جاءك من رواية من برّ أو فاجر يوافق كتاب اللَّه فخذ به و ما جاءك من رواية برّ أو فاجر يخالف كتاب اللَّه فلا تأخذبه ؛ هر روايتى كه موافق قرآن باشد - راوى آن نيكوكار باشد يا فاجر - به آن عمل كن و هر روايتى كه مخالف قرآن باشد - راوى آن نيكوكار باشد يا بدكار - به آن عمل نكن . « 2 »
همچنين در صحيحهء هشام بن حكم از امام صادق عليه السلام آمده است :
« . . . لا تقبلوا علينا ما خالف قول ربّنا و سنة نبيّنا ؛ هر روايتى كه مخالف سخن خداوند ( قرآن ) و سنّت پيامبر باشد از ما ندانيد . « 3 »
در آغاز اين صحيحه آمده است :
لاتقبلوا علينا حديثاً الا ماوافق الكتاب والسنة أو تجدون معه شاهداً من أحاديثنا المتقدّمة . فانّ المغيرة بن سعيد - لعنه اللَّه - دسّ فى كتب أصحاب أبى أحاديث لم يحدث بها أبى . فاتقواللَّه ؛ هيچ حديثى را از ما ندانيد مگر موافق قرآن و سنّت باشد يا شاهدى از احاديث پيشين ما بر صحت آن بيابيد ؛ زيرا مغيرة بن سعيد - خدايش لعنت كند - در كتابهاى اصحاب پدرم احاديثى را جا داده كه پدرم آنها را نگفته است . از خدا پروا كنيد .
تأمل در روايات مذكور نكاتى را به دست مىدهد :
1 . سرّ فرمان ائمه عليه السلام به عرضهء روايات بر قرآن پذيرش رهيافت وضع و جعل روايات و توان قرآن در پيراسته ساختن اين دسته از روايات است . چنان كه امام صادق عليه السلام در صحيحهء هشام بن حكم سبب پافشارى خود بر ضرورت عرضهء روايات بر قرآن را دخل و تصرف مغيرة بن سعيد در روايات امام باقر عليه السلام دانسته است .
هامش
( 1 ) . محدث نورى ، مستدركالوسائل ، ج 3 ، ص 186
( 2 ) . بحارالأنوار ، ج 2 ، ص 24
( 3 ) . همان ، ج 3 ، ص 250