حضرت امام خمينى قدس سره سمع و بصر را از صفات كمالى موجود بماهو موجود دانسته و آن دو را مغاير علم مىدانند .
بسيط الحقيقه و مسأله سمع و بصر حق تعالى
براساس بسيط الحقيقه بودن حق تعالى و اينكه او صرف كمال و همه وجود و همهاش وجود است و باتوجه به آنچه در مسأله كلام حق ذكر شد ، حق متعال هم در مقام ذات احدى و هم درمقام واحديت هم سمع و بصر و هم سميع و بصير هم مسموع و هم مبصر است ، و به تجلى به فيض مقدس و وجود منبسط در موطن خارجى نيز سميع و بصير است .
حق متعال در مقام احديت عين جميع صفات از جمله سمع و بصر مىباشد و به تجلى حبّى ذات براى ذات ، جميع كمالات تفصيلى را به وجود احدى و بساطت محضهء خود مىبيند و مىگويد و مىشنود ، و به تجلى به فيض اقدس ( آنچه را مجملًا و أحداً مىگفت و مىشنيد و مىديد ) همهء كمالات را به در مقام واحدى تفصيلى علمى و در اعيان ثابته مىگويد و اسماء او مىشنوند و او و اسماء او مىبينند . و به تجلى به فيض مقدس همه مفصلات علمى را به سمع و بصر اعيان خارجى مىرساند . پس به مقتضاى اينكه حق تعالى كلّ الأشياء است و از احديت با حفظ احديت متجلى و متعين به كسوت اعيان خارجى تا عالم عناصر شده است ، همه چيزها بهرهاى از سمع و بصر به حسب مرتبهء وجودى خود دارند ، و حق تعالى با حفظ سمع و بصر ذاتى در مقام احدى و واحدى ، در مظاهر اعيان خارجى نيز متصف به سمع و بصر مىشود ، ولى اتصاف او در مقام ذات احدى و واحديت غير از اتصاف او به سمع و بصر در مظاهر خارجى است . پس در عين اتصاف به سمع و بصر ذاتى ، ذات متصف به سمع و بصر در مقام فعل و مظاهر خارجى نمىباشد ، بلكه اتصاف او به سمع و بصر در مظاهر متأخر از ذات اوست . پس ، ذات من حيث هوهو ، متصف به سمع و بصر خود در مظاهر نخواهد بود .
مرحوم ملاصدرا در اثبات ادراك ( از جمله سمع و بصر ) براى همه اشيا مىفرمايد : علم مانند جهل دو قسم است : الف ) علم بسيط ب ) علم مركب
در علم بسيط ، شىء مدرَك واقع مىشود ، ولى مدرِك توجهى به اين ادراك ندارد ، امّا در علم مركب علاوه بر مدرَك بودن شىء نزد مدرِك ، علم به اين ادراك نيز براى مدرِك محقق است ، و ادراك حق تعالى به نحو علم بسيط براى هركسى در اصل فطرتش وجود دارد .