تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١
دست راستت را از هم باز كرده در انگشتان دست راست او بيفكن ، سپس جانب انصاف را رعايت كن و از خود آغاز كرده بگو : « أللهم ربّ السّماوات السّبع و ربّ الأرضين السّبع ، عالمُ الغيب و الشّهادة ، ألرّحمانُ الرّحيم » اگر ابومسروق [ مثلًا ] حقّى را انكار و ادّعاى باطل مىكند بر او عذابى از آسمان و يا عذاب دردناك نازل فرما ، سپس اين دعا را عليه او تكرار كن و بگو : و اگر فلان [ خصم مقابل ] حقّى را انكار و باطلى را ادّعا مىكند بر او عذابى از آسمان و يا عذابى دردناك نازل فرما . آن‌گاه فرمود : چيزى نخواهد گذشت كه نتيجهء دعا را خواهى ديد ، به خدا سوگند ، نيافتم كسى را كه اين چنين به من پاسخ داده و مباهله كند . « 1 » چنان كه علّامه طباطبائى قدس سره فرمود : « مباهله ، حجّتى است زنده » و در هر زمان كارساز است . غايةالامر كسى بايد به مباهله برخيزد كه خود را اصلاح كرده ، صاحب نفس مطمئنه ، دلش آرام و استوار و به نتيجهء كار اطمينان داشته باشد ، و اين فراهم نمىآيد جز در سايه يك ايمان راسخ و دلى مطمئن .

نكات برجسته

سيدبن طاووس قدس سره بر پايهء خرد ورزى نكاتى چند از آيهء مباهله و اين روز بزرگ استنباط و استخراج كرده و به اختصار خاطرنشان ساخته است . نگارنده ، نكات مزبور را در خور دقّت و انديشه مىبيند . از اين رو ، بر آن شد كه پس از نقل هر يك به شرح آن همّت گمارد . اول : نخستين جايگاهى كه خداوند باب مباهله را بر آن گشود در اين روز واقع شد ، پس هرگاه كه دليل و بيّنه مورد انكار قرار گيرد مباهله قول فصل است . پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم مأمور است از هر شيوهء راه‌بردى ، كارآمد و خرد مندانه‌اى كه به جانب حقيقت راه داشته باشد مردمان را دعوت كند ، گاهى با منطق حكمت ، زمانى با زبان شيواى پند و موعظه ، و گاهى از طريق مناظرهء نيكو .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، باب مباهله ؛ مرآت العقول ، ج 12 ، ص 185 و تفسير نورالثقلين ، ج 1 ، ص 292 ، ذيل آل‌عمران ( 3 ) آيهء 61