[ گفتارى از على زمانى قمشهاى ]
مباهله و خاطره از علّامه طباطبائى قدس سره
على زمانى قمشهاى
مباهلهء پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم با نصاراى نجران ، كه از درخشندهترين فرازهاى تاريخ پرفراز و نشيب اسلام است ، در وقتى رخ نمود كه آوازهء اسلام در سرتاسر جزيرةالعرب طنين انداخت ، امواج پيك رسالت ، منطقهء با صفاى « نجران » ، با هفتاد دهكده در منطقهء مرزى حجاز و يمن را عطرآگين ساخت ، در اين فراز نورانى ارزشهاى عقيدتى ، معرفتى ، نكات ژرف ، برجسته و يك درس عرفانى اخلاقى بزرگ به منصّه ظهور رسيد . ما در اين نوشتار به بررسى همهء آنها دست نخواهيم يازيد ؛ چرا كه مجال گستردهترى مىطلبد . از اين رو با نگاهى گذرا ، به برخى از دستآوردهاى آن اشاره خواهيم داشت :
تاريخ مباهله [ و اختلاف تاريخنگاران ]
وقوع مباهله حتمى است ؛ اما در روز و سال آن ميان تاريخنگاران اختلاف است ، گروهى وقوعِ آن را در 21 ذىحجه ، و برخى 27 ذىحجه دانستهاند و صحيحترين روايات وقوعِ آن را در 24 ذىحجهء سال نهم مىداند . بنابراين ، به محاسبهء نگارنده - به امر وسط - به ترتيب بايد در تاريخ 12 / 1 / 10 و يا در تاريخ 18 / 1 / 10 و يا در تاريخ 15 / 1 / 10 شمسى رخ نموده باشد و چنانچه در سال دهم هجرى واقع شده باشد ، به ترتيب برابر است با تاريخ 29 / 12 / 10 و يا تاريخ 16 / 1 / 11 و يا تاريخ 3 / 1 / 11 شمسى .
ولى مشهور بين دانشمندان تاريخ اسلام اين است كه مباهله در روز 25 ذىحجهء سال نهم