ايمان و شك
شك با ايمان - البته با نازلترين درجات ايمان - منافات نداشته و قابل جمع است و مىتوان افزود كه عموم مردم با ايمان نيز دچار آن هستند . « 1 »
شرط تأثير ايمان در شخص
ايمان آنگاه اثر خود را در فضاى شخصيت انسان آشكار مىكند و اعمال صالح و صفات پسنديدهء نفسانى را به بار مىآورد كه انگيزههاى باطل بر آن غلبه نيابد و در تمام اوقات در فضاى نفس حاضر باشد . « 2 »
ايمان و اخلاق
بين ايمان و اخلاق رابطهاى متقابل وجود دارد . ايمان پشتوانهء اخلاق است و سبب پايدارى اوصاف و افعال اخلاقى مىگردد . از طرف ديگر ، اخلاق سبب پايدارى و عدم اضمحلال ايمان مىگردد . « 3 »
عقل و استدلال و ايمان
ايمان بايستى از طريق احتجاج عقلى و براساس نتايج دلايل تحقق يابد نه اينكه نخست ايمان آورده شود و آنگاه براساس آن و بر طبق آن اقامهء دليل شود . تفكر و تعقل و تدبر و استدلال عقلى آزاد بر ايمان تقدم دارد . « 4 »
صدق و كذب ايمان
اگر چنان كه مطلب و مضمونى كه مورد تعلق قلبى است ، صحيح و صادق باشد آنگاه ايمان
هامش
( 1 ) . همان ، ج 13 ، ص 306
( 2 ) . همان ، ج 15 ، ص 10
( 3 ) . همان ، ج 11 ، ص 244
( 4 ) . شيعه در اسلام ، ص 100 - 101