اگر سخن را به صرف ادّعا بتوان پذيرفت ، بازار مدّعيان دروغين نبوّت ، گرم خواهد بود و فاجعه به بار خواهد آمد . به همين جهت ، هر مدّعى نبوت بايد دليل و برهان به صورت معجزه و يا گونههاى ديگر ارائه دهد ، تا حجّت را بر انسانها تمام كند . قرآن در اين مورد مىفرمايد :
لَقَدْ ارْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ ؛ « 1 » پيغمبران خود را با دلايل و براهين روشن به سوى مردم فرستاديم .
ضرورت دليل و برهان - گاه بهگونهء آيات و بينات - براى پيامبران ، اصل مسلّمِ عقلى است ، پيامبر اسلام براى حقانيت خود ، آيات و بيّنات و معجزات فراوان دارد ، ولى بهترين و گوياترين آنها ، قرآن است . قرآن بزرگترين و روشنترين معجزهء پيامبر و كتابى فوقالعاده است كه انسان در هر مرحلهاى از دانش و توان باشد ، باز از نوشتن و ارائهء چنين كتابى عاجز و ناتوان است . قرآن چندين بار و از جنبههاى مختلف معجزه مىباشد و در نتيجه سند نبوّت پيامبر و نشانهء حقانيّت او است ، چنان كه قرآن در اين مورد مىگويد :
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْانْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لايَأْتُونَ بِمِثْلِهِ ؛ « 2 » به آنان كه قرآن را انكار مىكنند و آن را ساختهء فكر بشر مىدانند ، بگو : اگر تمام جن و انس گرد هم آيند و به يارى همديگر بپاخيزند تا كتابى مثل قرآن بياورند ، هرگز نمىتوانند !
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ ؛ « 3 » مىگويند نسبت قرآن به خدا افتراست . به آنان بگو : اگر راست مىگوييد ، شما نيز ده سوره افترا مثل سورههاى قرآن بياوريد .
قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ ؛ « 4 » به آنان كه قرآن را از سوى خدا نمىدانند ، بگو : اگر در ادّعايتان صادقايد ، سورهاى مانند يكى از سورههاى قرآن بياوريد .
در اين آيات مىبينيم قرآن با منطق و دليل پيش مىرود و اعلان مىكند : اگر شما قرآن را ساختهء فكر بشر مىدانيد ، جمع شويد و از تمام توان و امكانات علمى و ادبى خود استفاده كنيد و كتابى مانند قرآن بياوريد . اگر نمىتوانيد ، لااقل ده سوره و اگر آن را نيز نمىتوانيد ، يك سوره - مانند يكى از سورههاى قرآن - ارائه دهيد ، تا در ميدان مبارزه و مناظره پيروز شويد ، ولى آنان هرگز نتوانستند و نخواهند توانست . تا قرآن پيوسته در ميدان مبارزه ، بلامعارض
هامش
( 1 ) . حديد ( 57 ) آيهء 25
( 2 ) . اسرا ( 17 ) آيهء 88
( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 13
( 4 ) . يونس ( 10 ) آيهء 38