زيربنايى دارد :
الف ) اسلام در برنامه ريزى براى زندگى و سعادت ، بشر را جاودانه مىبيند و معتقد است حيات او از اين جهان ، به جهان ديگر امتداد دارد كه بخش بسيار محدودى را در اين جهان سپرى مىكند . برنامهء اسلام اختصاص به جهان طبيعت ندارد و براى حيات جاودانه تنظيم شده است كه جهان آخرت ، به علّت جاودانگى در اولويت قرار دارد و از اصالت برخوردار است ، ولى برنامه ريزان غير الهى ، بشر را يك موجود محدود و مادى و فانى و ابزار توليد دانند و در همان چارچوب براى او برنامهء زندگى حيوانى تنظيم مىكنند .
ب ) برنامهاى كه قرآن براى رستگارى و رفاه بشر ارائه داده ، دستورعملهايى است كه آفرينندهء جسم و جان بشر - كه از تمام نيازهاى جسمى و روانى او آگاهى دارد - تنظيم و برنامه ريزى كرده است . چنين برنامهاى كامل و طبيعى و با نيازهاى فطرى انسان سازگار است . چنان كه قرآن ، در اين مورد مىگويد :
انَّ هذَا الْقُرآنَ يَهْدى لِلَّتى هِىَ أَقْوَمُ ؛ « 1 » اين قرآن شما را به بهترين [ برنامهها كه بهتر از هر برنامهء ديگر ، بشر را اداره مىكند ] رهبرى مىنمايد .
و نَزّلْنا عَلَيْكَ الكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَىْءٍ ؛ « 2 » كتابى را بر تو فرو فرستاديم كه احكام همه چيز را در بردارد [ و چيزى را فروگذار نكرده است ] .
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدّينِ حَنيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الّتى فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها ؛ « 3 » به دين پاك و خالص خدا روى آور ؛ دينى كه خداوند انسان را بر آن فطرت آفريد .
3 . كتاب هدايت
قرآن آمده است انسان را تربيت كند و او را به كمال انسانيت ، هدايت و رهبرى كند و به كمال مطلق پيوندش دهد . قرآن كتاب هدايت و رساندن انسان به اوج معنويت است و هدف نهايى آن تأمين عزّت و سعادت آدمى در دو جهان است .
واژههاى : ناس ، اناس ، انسان ، بنى آدم و بشر ، 390 بار و كلمهء « هدايت » با اشتقاقات آن ،
هامش
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 9
( 2 ) . نحل ( 16 ) آيهء 89
( 3 ) . روم ( 30 ) آيهء 30