[ گفتارى از احمد واعظى ]
الميزان و پرسشهاى نو
احمد واعظى
تفسير ارزشمند الميزان ، به حق بر تارك تفاسير شيعه مىدرخشد . شخصيت ممتاز علمى نويسندهء آن و پارهاى ويژگىهاى منحصر به فرد اثر ، اعتبارى خاص به اين تفسير بخشيده است . از ويژگىهاى اين اثر شريف ، سه امر بيشتر جلب توجه مىكند :
نخست اسلوب تفسيرى آن است . الميزان با روش تفسير قرآن به قرآن ، بر آن است كه آيات قرآنى را در ارتباط با هم بنگرد و تيرگىها و ابهامات فهم هر آيه را ، به مدد وضوح آيات ديگر ، بر طرف سازد .
خصوصيت دوم ، اشتمال بر مباحث مستقل روايى است . علّامه قدس سره به ذكر روايات مربوط به هر آيه اكتفا نكرده ، بلكه روايت را با درايت در مىآميزد و ميزان ارتباط مضمون آنها را با ظاهر آيات بررسى كرده و صحيح و سقيم آن را از هم باز مىشناسد . افزون بر اينكه در موارد فراوانى با بيانى لطيف و دقيق ميان مضامين به ظاهر مختلف آنها الفت و وفاق ايجاد مىكند .
ويژگى سوم الميزان آن است كه فقط به بر كشيدن نقاب از چهرهء معانى آيات اكتفا نكرده ، در كنار اهتمام براى بر طرف نمودن ابهامات و معضلات تفسيرى و ايضاح معانى آيات قرآنى ، به پاسخگويى مسائل اعتقادى و فقهى و فلسفى و اجتماعى همت گماشته است .
تفاسير پيش از الميزان اساساً فاقد اين ويژگى بوده و تنها به مدد بحثهاى لغوى و ادبى و يا تمسك به روايات ، درصدد ايضاح مدلول لفظى آيات بودهاند و يا آنكه اگر قدمى فراتر