عشق و علاقه ما به ايشان به حدّى رسيد كه براى انس وملاقات بيشتر و استفاده و استفاضهء افزونتر ، حجرهء مدرسهء را ترك و نزديك منزل ايشان اتاقى اجاره كرديم و بدان جا منتقل شديم و مُدام و مُستمر يكى - دو ساعت به غروب مانده و بعضى از اوقات تا پاسى از شب گذشته ، ايشان براى ما از مواعظ اخلاقى و عرفانى بياناتى داشتند . در فصل بهار در باغ قلعه كه نزديك منزل بود مىآمدند و براى ما و يكى - دو نفر از رفقاى ديگر از سيره و روش فلاسفهء الهى و از مسلك علماى اخلاق و سير و سلوك عرفاى عالى قدر ، خصوصاً از احوال مرحوم آخوند ملّا حُسينقلى همدانى و شاگردان مبرزش چون سيّد احمد كربلايى طهرانى ، آقاى حاج ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى ، حاج شيخ محمّد بهارى ، سيّد محمّد سعيد حبّوبى و از سيره و روش مرحوم سيّد بن طاوس ، بحرالعلوم و استاد خود مرحوم قاضى - رضوان اللَّه عليهم اجمعين - به طور مشروح بياناتى داشتند . حقّاً اگر ما به چنين مردى برخورد نكرده بوديم ، خَسِرَالدُّنيا و الآخِرَة ، دستمان از همه چيز خالى بود . فللّه الحمدوله المنّة .
همچنين يك دورهء تمام از سير و سلوك بيان كردند كه بر نهج و سبك رسالهء منسوب به علّامهء بحرالعلوم ، و براى ما بسيار جالب و دلنشين بود .
نيز در ايّام تعطيل ، براى طلّابى كه تعداد آنان بين ده تا پانزده نفر بود ، مكاتبات آيتين و عَلَمين سيّد العرفاء الإلهيّين سيّد احمد كربلايى و شيخ الفقهاء الربّانييّن حاج شيخ محمّد حُسين إصفهانى - رضوان اللَّه عليهما را خصوصى بيان ، و پس از تنقيح بحث ، نظريّهء خود را مفصّلًا بيان مىكردند و به عنوان مُحَاكمات بر هر يك از اين نامهها تذييلى مىنوشتند كه تا تذييل ششم را مرقوم داشتند ؛ ولى ناتمام ماند تا به رحمت ايزدى پيوستند .
بارى ، حضرت علّامه آيتى بود عظيم ؛ نه تنها از نظر فلسفه و احاطه به تفسير قرآن كريم ، فهم احاديث و پى بردن به حاق معنى ، جامعيّت در ساير علوم و احاطه به عقل و نقل ؛ بلكه از نظر توحيد و معارف الهى و واردات قلبى و مكاشفات توحيدى و مشاهدات الهى قدسى و مقام تمكين و استقرار جَلَوات ذاتيه در تمام عوالم و زواياى نفس ، يگانه بودند .
هركس با ايشان مىنشست و زبان خاموش و سكوت مطلق ايشان را مىنگريست مىپنداشت كه اين مرد در مفكّرهء خود هيچ ندارد ؛ ولى چنان مستغرق انوار الهى و مشاهدات ملكوتى بودند كه مجال تنازل پيدا نمىكردند .
جامعيّت ايشان عجيب بود بين تحمل آن كوههاى اسرار و بين حفظ ظاهر در مقام كثرت
مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: مؤسسه بوستان كتاب قم
ص١١٩