و اين بود راه شناسايى منافقان كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به مسلمانان ارائه فرموده است و اين است عملكرد و روش اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله در بهكارگيرى اين معيار كه نمونهاى از احاديث آن را ملاحظه فرموديد . و شيعه نيز بجز آنچه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده و سلف صالح از صحابه به آن عمل كردهاند معتقد نبوده و از راه آنان تخطى نكرده است .
اينك بر مىگرديم به اصل موضوع و صحابه از نظر سنت .
صحابه از نظر سنت
1 . ابن عباس در حديث مفصلى راجع به روز قيامت از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مىكند كه فرمود در آن روز يك عده از صحابه من در سمت شمال قرار مىگيرند « 1 » و من براى حمايت از آنان ( به پيشگاه خدا ) عرض مىكنم : اينها اصحاب من هستند . در پاسخ من مىگويد : از روزى كه تو از اينها مفارقت كردى آنان نيز به اعقاب خويش و دوران گذشته برگشتند . « 2 »
2 . باز رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : عدهاى از اصحاب من وارد حوض كوثر مىشوند ولى از آن ممنوع و جلوگيرى مىگردد ، من مىگويم : پروردگارا اينها اصحاب و ياران من هستند . در پاسخ من مىگويد : از آنچه اينها بعد از تو به وجود آوردند خبر ندارى ؛ زيرا آنان پس از تو آئين خود را رها كرده و از آئين پدرانشان پيروى نمودند . « 3 »
3 . و در حديث ديگر فرمود : در كنار حوض كوثر عدهاى از كسانى را كه با من مصاحبت داشتند مىبينم كه در نزد من حاضر شدهاند ، آنگاه از من دورشان مىكنند
هامش
( 1 ) . واصحاب الشمال ما اصحاب الشمال في سموم وحميم . . .
( 2 ) . . . . وان اناساً من اصحابى يؤخذ بهم ذات الشمال فاقول اصحابى . اصحابى . فيقول انهم لم يزالوا مرتدين على اعقابهم منذ فارقتهم . . . صحيح بخارى ، ج 4 ، كتاب بدء الخلق ، ج 6 ، تفسير سوره مائده ؛ صحيح مسلم ، ج 8 ، كتاب الجنه وصفه نعيمها .
( 3 ) . . . . ان النبى صلى الله عليه و آله قال يرد على الحوض رجال من اصحابى فيحلون عنى فاقول يا رب اصحابى فيقول انك لا علم لك بما احدثوا بعدك انهم ارتدوا على ادبارهم القهقرى . صحيح بخارى ، جلد 8 ، باب في الحوض .