فداكارى گروهى از صحابه .
ولى قرآن مجيد در مقابل اين گروه از نفاق گروه ديگر از صحابه پرده برداشته و عمل و رفتار و ايمان و عقيده آنها را مخالف الگوهاى صحيح اسلامى معرفى نموده است .
در جايى مىگويد :
« وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ »
« 1 » و گاهى مىگويد :
« وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ »
« 2 »
.
آنگاه ايذاء كنندگان پيامبر صلى الله عليه و آله را با عذاب سخت تهديد مىكند
« وَ الَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ »
« 3 »
.
و باز از گروهى به عنوان مخادع و متظاهر به ايمان و استهزاء كنندگان مؤمنان ياد نموده و مىفرمايد :
« وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ
وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ » .
« 4 »
و گاهى پيمان شكنى و مخالفت بعضى از آنها را با حكم زكات مطرح مىكند و مىفرمايد :
« وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ »
« 5 »
.
خلاصه : مقام صحابه بودن به رسول خدا صلى الله عليه و آله مقامى است بس ارجمند و افتخارى
هامش
( 1 ) . و از ميان اعراب باديهنشين كه در اطراف شما هستند جمعى از منافقانند و از اهل ( خود ) مدينه ( نيز ) گروهى سخت به نفاق پاى بندند كه آنها را نمىشناسى و ما آنها را مىشناسيم . توبه ، 101 .
( 2 ) . از آنها كسانى هستند كه پيامبر را آزار مىدهند و مىگويند او خوش باور و گوشى است . توبه ، 61 .
( 3 ) . و آنها كه رسول خدا را آزار مىدهند عذاب دردناكى دارند . توبه ، 61 .
( 4 ) . در ميان مردم كسانى هستند كه مىگويند به خدا و روز رستاخيز ايمان آوردهايم در حالى كه ايمان ندارند . مىخواهند خدا و مؤمنان را فريب بدهند ( ولى ) جز خودشان را فريب نمىدهند . و هنگامى كه با شياطين خود خلوت مىكنند مىگويند ما با شماييم ما مؤمنان را مسخره مىكنيم . بقره 8 - 9 - 14 .
( 5 ) . از آنها كسانى هستند كه با خدا پيمان بستند كه اگر خداوند ما را از فضل خود روزى كند قطعاً صدقه خواهيم داد و از شاكران خواهيم بود اما هنگامى كه از فضل خود به آنها بخشيد بخل ورزيدند و سرپيچى كردند و روى گردان شدند اين عمل ( روح ) نفاق را در دلهايشان تا روزى كه خدا را ملاقات كنند برقرار ساخت اين به خاطر آن است كه از پيمان الهى تخلف جستند و دروغ گفتند . توبه ، 75 - 77 .