عرض مىكنم : خدايا ايشان صحابههاى من هستند گفته مىشود كه نمىدانى پس از تو چه حوادثى به بار آوردند . « 1 »
در مورد انتقاد رسول خدا صلى الله عليه و آله از يك عده از صحابه ، احاديث فراوان وجود دارد كه آن حضرت با تعبيرات مختلف و با بيانات گوناگون عملكرد آنان را مورد نكوهش قرار داده و ضرر اين عده را به مسلمانان گوشزد فرموده است ، ولى ما براى رعايت اختصار و از لحاظ اينكه بدانيم كه انتقاد رسول خدا مشخصاً متوجه عنوان صحابه و دور از هر نوع تأويل و تفسير است به نقل اين سه حديث اكتفا نموديم .
سيرهء خلفا
سيره و روش اميرمؤمنان عليه السلام در دوران خلفاى سه گانه و در دوران خلافت خويش ، دليل عينى بر گفتار ما است ؛ زيرا آن حضرت هر يك از صحابه را كه قانونشكنى مىنمودند و حدود و مقررات اسلام را زير پا مىگذاشتند مجازات و به تناسب گناهى كه مرتكب شده بودند اجراى حد و كسانى را كه با داشتن عنوان صحابه بر خلاف كتاب و سنت عمل كرده و با آن حضرت به مقام جنگ و ستيز برآمده بودند در قنوت نماز و در بالاى منبر علناً لعن و نفرين مىنمودند . « 2 »
و همچنين خليفه دوم در مقابل اعمال نادرست افرادى كه افتخار صحابگى هم داشتند عكس العمل نشان مىداد . « 3 »
مثلًا : ابو هريره را استيضاح و ثروت كلان او را كه پس از معزول شدن از ولايت بحرين با خود آورده بود مصادره نمود و بر وى آن قدر تازيانه زد كه بدنش خون آلود گرديد . « 4 »
خلاصه اينكه : عقيده شيعه دربارهء صحابه متخذ از قرآن و سنت و سيرهء خلفا
هامش
( 1 ) . ليردن على الحوض رجال ممن صاحبنى حتى اذا رأيتهم ورفعوا الى اختلجوا دونى فلاقولن اى رب اصحابى فليقالن لى انك لا تدرى ما احدثو بعدك . صحيح مسلم ، جلد 7 ، كتاب الفضائل باب اثبات حوض نبينا .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، جلد 4 ، صفحه 79 .
( 3 ) . در طبقات ابن سعد ، ج 2 ، ص 202 چاپ ليدن در شرح حال خليفه دوم مىگويد او اول كسى است كه براى شرب خمر هشتاد ضربه تازيانه زد و با افراد خطاكار با شدت رفتار نمود خانه ( رويشد ثقفى ) را آتش زد و ربيع بن اميه بن خلف را كه مرد شرابخوار بود به خيبر تبعيد نمود و او به روم پناهنده گرديد و به آئين مسيحيت روى آورد و مرتد شد .
( 4 ) . البدايه والنهايه ، ج 8 ، ص 113 ؛ عقد الفريد ، ج 1 ، ص 26 .