ترديد كرد كه ما تا ظهور حضرت قائم عليه السلام مكلّف به عمل و خواندن همين قرآن هستيم . اين امر از طريق روايت معصومان عليهم السلام معلوم و متواتر است .
شبيه چنين بيانى را در ذيل آيه
« فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ . . . »
دارد . « 1 » نتيجه و آثار مترتب بر نظريه امكان تحريف ، چنان گسترده و زيانآور است كه با توصيههايى از اين دست كه ما مكلّف به عمل به مصاحف موجود هستيم ، نمىتوان از آثار مخرّب آن جلوگيرى كرد . ردّ رواياتى كه سخن از نقص و يا زياده در قرآن دارند ، با توجّه به وجود جريانهاى حديث ساز و بويژه غاليان ، به مراتب قابل پذيرشتر از توجيهها فوق است ، بويژه آن كه بنابر باور شيعيان جمع قرآن و حفظ آن را خداوند خويش تضمين كرده است و حفظ و جمع آن يكى از معجزات قرآن است « 2 » - و در رواياتى كه معارض با قرآن هستند - نبايد چنان مشكل باشد كه نيازمند چنان توجيهاتى باشد .
مباحث غير حديثى در مرآة العقول
مرحوم مجلسى در شرح و تفسير احاديث ، به تبيين محتواى احاديث بسنده نكرده است ؛ بلكه در بسيارى از موارد به تفصيل در مباحث غير حديثى وارد شده است و بحثهايى از قبيل مباحث ادبى ، كلامى ، تفسيرى ، فلسفى و فقهى را نيز مورد بررسى قرار داده است :
1 . بحث فلسفى
مرحوم مجلسى با آن كه نسبت به فلسفه و حكمت ، ديد خوبى ندارد و در بسيارى موارد ، موضعگيرىهاى تندى عليه فيلسوفان دارد ، در عين حال با توجّه به پيشينه تحصيل خود ، گاه به بحثهاى فلسفى كشانده شده است . در مواردى پس از نقل كلام فيلسوفان مىافزايد : « و ليس لهم على هذه الأمور دليل الا مموّهات شبهات أو خيالات غريبة زيّنوها بلطائف عبارات » . « 3 » مجلسى مباحث فلسفى را بيشتر در
هامش
( 1 ) . مرآة العقول ، 3 ، ص 180 .
( 2 ) . الميزان فى تفسير القرآن ، ج 12 ، ص 95 به بعدى در اين مجلد ذيل آيه 9 حجر علّامه بحث تفصيل درباره حفظقرآن دارد مطالعه آن مفيد است .
( 3 ) . مرآة العقول ، ج 1 ، ص 27 .