دربارهء اين عبارت آوردهايم كه ظاهراً ح 3 برگرفته از تفسير قمى است ، اين روايت در تفسير على بن ابراهيم بدون نسبت به روايت ذكر شده و چون على بن ابراهيم در تفسير تنها به روايات اعتماد مىكند ، كلينى عبارت تفسيرى وى را بسان روايتى بدون سند تلقى كرده است .
بنابراين كلمهء « بإسناده » اشاره به سند قبل نيست بويژه با توجه به عدم تكرار « قال » در آن ، از اين بحث روشن مىشود كه دليلى در دست نداريم كه حديث كافى « 1 » ( على بإسناده ) را اشاره به قبل بدانيم .
منابع كافى
منابع كافى با توجّه به ساختار سندى آن ، به روشنى معلوم نيست ، ولى با توجّه به قرائنى مىتوان اين گونه منابعى را شناسايى كرد ، بويژه در جلد هشتم ( كتاب الروضة ) .
منابع كافى بر سه گونهاند :
الف - گونهء اوّل : منابع موجود كافى .
ب - گونهء دوم : منابع مفقود در كتاب روضه .
ج - گونهء سوم : منابع مفقود در ساير كتب كافى .
الف : منابع موجود كافى
با مقايسه بين كتاب كافى و منابع موجود مىتوان برخى از منابع كافى را بدست آورد ، شباهت بسيار ترتيب احاديث در دو كتاب از جمله قرائن كشف منابع بشمار مىآيد :
1 . بصائر الدرجات ، محمد بن الحسن صفّار ،
كتاب الحجة 1 : 176 - 180 ، 190 - 193 ، 208 - 214 ، 218 - 225 ، 228 - 230 ، 238 - 240 ، 263 - 270 ، 273 - 275 و موارد ديگر .
2 . محاسن أحمد بن أبى عبد اللَّه برقى
كتاب الدعاء 2 : 516 - 520 ، 541 - 542 .
كتاب العشرة 2 : 669 - 670 .
كتاب الزكاة ، أبواب الصدقات 4 : 50 - 52 .
كتاب الحج 4 : 283 ، 286 - 287 ( در آداب سفر ) .
مجلد ششم در كتاب اطعمه ( 6 : 263 به بعد ) .
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 3 ، ص 23 ، ح 5 .