از واژهء « الصادق عليه السلام » به تنهايى يا با نام يا كنيه بهره مىگيرد ، مثلًا اين لقب در حدود 670 مورد در فقيه به كار رفته با اين كه در كافى تنها در 5 مورد اين لقب ديده مىشود . اين تغييرات در جهت پرهيز از عبارات وهنآميز صورت گرفته است .
لذا براى يافتن تعبير اصلى راويان از امام صادق عليه السلام و ساير امامان بايد به كتبى غير از كتب كلينى و صدوق رحمهما اللَّه رجوع كرد . « 1 »
4 . اختصار در نام راويان
احاديث كافى را كه در مصادر آن دنبال مىكنيم ، چه بسا با عنوان كاملترى روبهرو مىشود ، برخى از اين تغييرات را ممكن است اختلاف نسخه تلقى كنيم . « 2 »
ولى كثرت اين اختلافات و بويژه پارهاى از تفاوتها ما را به اين نتيجه مىرساند كه شيخ كلينى در نام راويان اختصار روا مىداشته ، اين كار ظاهراً در راستاى يكدست كردن عناوين صورت گرفته است :
الحارث بن محمد أبى جعفر الأحول خ الحارث بن محمد الأحول . « 3 »
أحمد بن الحسن بن على بن فضّال عن عمرو بن سعيد المدائنى خ أحمد بن الحسن بن على عن عمرو بن سعيد . « 4 »
أبى المغراء حميد بن المثنى العجلى خ أبى المغراء العجلى ( محاسن : 413 / 16 خ كافى 6 : 279 / 5 ) و با حذف العجلى نيز ( محاسن : 429 / 245 خ كافى 6 : 291 / 3 ) .
سماعة بن مهران خ سماعة ( محاسن : 455 / 381 خ كافى 6 : 263 / 1 و 272 / 3 )
( محاسن : 458 / 393 خ كافى 6 : 271 / 4 ) .
الحسن بن محبوب خ ابن محبوب . « 5 »
هامش
( 1 ) . رسالهء « أحسن الفوائد فى أحوال المساعد » ، مجلهء تراثنا ، شمارهء 53 و 54 ، ص 232 - 234 ) . بويژه ر . ك . رجال كشى ، ص 446 ، ش 839 .
( 2 ) . محاسن ، ص 447 ، ح 14 خ كافى ، ج 6 ، ص 269 ، ح 8 .
( 3 ) . محاسن ، ص 350 ، ح 30 خ كافى ، ج 4 ، ص 283 ، ح 2 .
( 4 ) . بصائر الدرجات ، ص 315 ، ح 4 خ كافى ، ج 1 ، ص 257 ، ح 4 .
( 5 ) . محاسن ، ص 348 ، ح 23 خ كافى ، ج 4 ، ص 283 ، ح 4 .