- سماعة بن مهران ، « 1 » نام وى در بيش از 350 روايت كافى ديده مىشود .
- وهب بن وهب « 2 » وى در حدود 20 روايت در كافى دارد .
بنابراين اگر به فرض شيخ صدوق روايات اين افراد را در كافى صحيح بداند ، اين امر با اعتماد به قرائن خارجى است و نه با تكيه بر قرائن داخلى ( اعتبار راويان سلسلهء اسناد ) .
با عنايت به آنچه گذشت درمىيابيم كه ديدگاه اخباريان در ميان دانشمندان مهم عصور گذشته سابقه ندارد ، بويژه ديدگاه افراطى آنها مبنى بر قطعى الصدور بودن احاديث كافى كه مؤلف هم بدان باور نبوده است ، لذا با تعبير « أرجو أن يكون بحيث توخيت » دربارهء تأليف خود ياد مىكند « 3 » . « 4 »
ديدگاه اخباريان افراطى
ادعاى عرضهء كافى بر امام زمان عليه السلام
ديدگاه اخباريان افراطى مبنى بر قطعى الصدور بودن احاديث كافى ، ديدگاه ضعيف و غير قابل اعتنايى است و نياز به بررسى تفصيلى دربارهء آنها نيست ، ما در اينجا تنها به بررسى ادعاى عرضهء كافى بر حضرت مهدى عجل اللَّه تعالى فرجه مىپردازيم كه مىتواند به عنوان دليل بر قطعى الصدور بودن يا قطعى الاعتبار بودن احاديث كافى مطرح گردد .
گاه بدون ارائهء هيچ مدرك گفته مىشود كه اين كتاب پس از اتمام تأليف توسّط نواب اربعه بر حضرت عرضه شده و حضرت فرموده يا بر نسخهء عرضه شده نگاشته :
« الكافى كاف لشيعتنا » ، اين سخن كه به نقل ملا خليل قزوينى از برخى مشايخ عصر خود ذكر شده هيچ مدرك روايتى ندارد . چنانچه محدث استرابادى كه خود احاديث
هامش
( 1 ) . الفقيه ، ج 2 ، ص 121 ، ذيل ح 1902 .
( 2 ) . الفقيه ، ج 4 ، ص 35 ، ذيل ح 5023 .
( 3 ) . مقدمهء كافى .
( 4 ) . منابع : - دروس رجالى آيت اللَّه شبيرى زنجانى ، جلسهء 11 و 12 ( نوار اين درسها موجود است ) ؛ معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 22 - 36 ؛ مع الكليني و كتابه الكافى ، 239 - 246 .