حرام است و باعث وجوب قضا و كفّاره مىشود . و اگر تغيير به سبب مجرّد مجاوره باشد و مطلقا اجزايى از آن چيز خارجى منفصل نشود ، مثل اينكه كسى علك « 1 » بجود و به آن جهت طعم آب دهان او متغيّر شود ، بدون آنكه چيزى از علك به آب دهان ممزوج شود ، ظاهر در اين صورت آن است كه فرو بردن آب دهان باعث بطلان روزه و وجوب قضا و كفّاره نشود . بلى ، فرو بردن آب در اين صورت مكروه است ؛ همچنان كه مذكور خواهد شد « 2 » .
مسألهء هفتم : بلغمى كه از سينه بر مىآيد يا از دماغ فرود مىآيد ، هرگاه از دهان جدا شود ، فرو بردن آن باعث بطلان روزه و وجوب قضا و كفّاره مىشود و هرگاه از دهان جدا نشود ، پس اگر در پيش از داخل شدن در فضاى دهان باشد ، در بلغم سينه تشكيكى نيست كه ضرر ندارد و باعث بطلان روزه نمىشود . و اگر بلغم دماغ باشد ، بعضى قايل به حرام بودن فرو بردن آن شدهاند « 3 » و اظهر آن است كه ضرر به روزه نرساند ، اگر چه احوط ترك فرو بردن آن است .
و اگر داخل فضاى دهان شده باشد ، پس جمعى از علماء گفتهاند : در اين صورت حرام است فرو بردن هر دو قسم آن بلغم « 4 » . و بعضى ديگر گفتهاند كه فرو بردن بلغم سينه ضرر ندارد « 5 » . و بعضى ديگر گفتهاند كه فرو بردن هر دو قسم جايز است و ضرر به روزه نمىرساند « 6 » .
و آنچه در نزد حقير راجح است آن است كه فرو بردن بلغم سينه ، اگر چه داخل دهان شود ، ضرر ندارد و امّا جايز بودن فرو بردن بلغم دماغ بعد از داخل شدن در فضاى دهان ، خالى از تشكيكى نيست . و احتياط آن است كه هيچ يك را بعد از آنكه
هامش
( 1 ) . علك : سقّز .
( 2 ) . ر . ك : ص 55 ، سيزدهم .
( 3 ) . و آن ظاهر شرائع الإسلام 1 : 174 ، و إرشاد الأذهان 1 : 298 ، است .
( 4 ) . مانند : شهيد اوّل در الدروس الشرعيّة 1 : 278 ، و شهيد ثانى در مسالك الأفهام 2 : 34 .
( 5 ) . قائل به اين نظريه شناخته نشد . ر . ك : الحدائق الناضرة 13 : 84 - 85 .
( 6 ) . مانند : محقّق در المعتبر 2 : 653 ، و علامه در منتهى المطلب 2 : 563 ، و عاملى در مدارك الأحكام 6 : 105 .