يكى از آنها يافت نشود ، زكات در آن واجب نمىشود . و آنها سه شرط است :
شرط اول : آنكه به حدّ نصاب برسد
و اول نصاب گوسفند : چهل است
و قدر زكات آن يكى است ؛ يعنى همين كه گوسفند به چهل رأس رسيد ، زكات در آن واجب مىشود و بايد يك گوسفند را زكات داد .
و نصاب دويم آن : صد و بيست و يكى است
و قدر زكات آن دو گوسفند است ؛ يعنى بعد از آنكه به چهل رسيد ، تا به صد و بيست و يك نرسيده ، باز همان يكى واجب است و به جهت زيادتى از چهل چيزى زياد نمىشود ، تا بعد از آنكه به صد و بيست و يك رسيد ، در آن وقت بايد دو گوسفند زكات داد .
و نصاب سيم گوسفند : دويست و يك رأس است
و قدر زكات آن سه رأس است . پس هرگاه گوسفند از صد و بيست و يك زياد شده باشد ، امّا به دويست و يك نرسيده باشد ، بايد همان دو گوسفند را داد و همين كه به دويست و يك رسيد ، بايد سه گوسفند داد تا به سيصد و يك رأس برسد . و بعد از آنكه به سيصد و يكى رسيد ، بايد چهار گوسفند داد ، بنابر احوط . و آنچه زياد شود ، باز همان چهار گوسفند است تا به چهارصد برسد . و بعد از آنكه به چهارصد رسيد ، ديگر ملاحظهء نصابهاى سابق را نمىكند ، بلكه از براى صد گوسفند ، يك گوسفند زكات مىدهد . و آنچه زياد شد ، به جهت آن چيزى زياد نمىشود تا به پانصد برسد . همين كه به پانصد رسيد ، بايد پنج گوسفند زكات بدهد . و همچنين هر صد گوسفند كه زياد مىشود ، در زكات آن نيز يك گوسفند زياد مىشود و آنچه زياد شود و به صد نرسيده باشد ، به جهت آن چيزى از زكات زياد نمىشود .
و جمعى از علماء گفتهاند كه همين كه به سيصد و يك رسيد ، بايد از هر صد گوسفند ، يك گوسفند داد « 1 » ، پس در سيصد و يك ، سه گوسفند خواهد بود . و اين قول
هامش
( 1 ) . محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة 12 : 58 ، اين قول را به شيخ مفيد ، مرتضى ، صدوق ، ابن ابى عقيل ، سلّار ، ابن حمزه و ابن ادريس نسبت داده است .