ترش و شيرين شدن انگور يا خشك شدن خرما باشد ، بايد زكات آن را از اصل تركه داد و بعد از آن ، آنچه بماند مال ورثه است . و اگر پيش از بسته شدن دانهء جو و گندم يا ترش و شيرين شدن انگور و خشك شدن خرما بميرد ، زكات آن بر اصل تركه نيست ، بلكه هر كدام از ورثه كه حصّهء آنها به نصاب برسد ، واجب است كه زكات حصّهء خود را بدهند و هر كدام كه حصّهء آن به نصاب نمىرسد ، زكات بر آن واجب نيست .
بلى ، هرگاه غير از اين ، زراعتى يا باغى ديگر داشته باشد كه با آنچه از حصّهء ارثيهء اوست به حدّ نصاب برسد ، بايد زكات مجموع را بدهد .
و هرگاه كسى بميرد و زكاتى بايد بدهد و قرض هم داشته باشد و تركهء او به قدرى نباشد كه وفا به زكات و قرض - هر دو - بكند ، پس آنچه را كه مىبايد زكات آن را بدهد ، از گندم يا جو يا مويز يا خرما موجود باشد ، اول بايد زكات را بيرون كرد و آنچه بماند بايد ميان طلبكاران تقسيم شود . و اگر آنچه را كه بايد كه زكات آن را بدهد موجود نباشد ، بلكه به مصرف رسانيده باشد و زكات آنها بر ذمّهء او قرار گرفته باشد ، بايد مجموع تركه را ميان مستحقّين زكات و طلبكاران به قدر الحصّه تقسيم نمود .
مبحث سيم در بيان زكات گوسفند
و در اين مبحث دو فصل است :
فصل اول : در بيان شرايط واجب شدن زكات در گوسفند و قدر زكات گوسفند
بدان كه همچنان كه موقوف است واجب شدن زكات در نقد و غلّات بر شروطى چند ، همچنين موقوف است واجب شدن زكات در گوسفند به چند شرط ، كه هرگاه