ترش و شيرين شدن غورهء انگور و خرما شدن رطب ، يقينا زكات به آنها تعلّق مىگيرد و صاحب آنها هرگاه چيزى از آنها را به مصرف رساند ، بايد زكات آنها را بدهد ، و هرگاه ندهد ، مشغول ذمّهء مستحقّين زكات خواهد بود . امّا احوط آن است كه به قول مشهور عمل كرده شود و در انگور در وقتى كه غوره شود و خرما در وقتى كه سرخ يا زرد شود ، آنچه را به مصرف رساند ، حصّهء مستحقّين زكات را منظور داشته باشد .
مسألهء هفتم :
چون كه دانستى كه تعلّق زكات و شركت فقرا در انگور در وقت ترش و شيرين شدن آن است و بنابر احوط در وقت غوره شدن ، پس بعد از آنكه انگور ترش و شيرين شد ، يا بايد مطلقا آن را نچيد و تصرّف در آن نكرد تا وقتى كه همهء انگور چيده شود و زكات آن داده شود . و هرگاه داند كه پيش از چيدن همهء انگور از جهت خوردن و فروختن و هديه فرستادن و امثال اينها تصرّف در آن خواهد شد ، بايد اول ارباب خبره و وقوف را به باغ برد كه تخمين كنند كه انگور باغ چقدر است و با خود قرار بدهد كه از آن قرار زكات بدهد تا آنچه كه خورد و به مصرف رساند بر او حلال باشد ، يا بايد آنچه را كه مىچيند ، بكشد و حساب آن را نگاه دارد و در آخر زكات همه را بدهد ، يا آنچه را مىچيند در آن وقت زكات آن را بدهد . و احوط آن است كه در وقت هم رسيدن غوره چنين كند .
و همچنين است حكم در خرما ؛ يعنى بايد در وقت خشك شدن ، يا در وقت سرخ يا زرد شدن غورهء خرما ، بنا بر احوط يا آن را تخمين كند ، يا آنچه را مىچيند حساب آن را نگاه دارد ، يا در آن وقت زكات آن را بدهد . و همچنين است گندم و جو در وقتى كه دانهء آنها بسته شود .
و بدان كه آنچه مذكور شد در صورتى است كه به حسب عادت بداند كه آنچه انگورى كه دارد - خواه در يك باغ يا در چند باغ - به حدّ نصاب خواهد رسيد . و هم « 1 » داند كه خرماى آن يا گندم يا جوى آن به حدّ نصاب خواهند رسيد . امّا هرگاه
هامش
( 1 ) . ب : « و همچنين » .