هشتم ، خمر است .
و بعضى « 1 » آن را پاك مىدانند و اين قول ضعيف است .
و شيخ صدوق « 2 » گفته است : « نماز كردن در جامهاى كه به خمر آلوده باشد صحيح است و نماز كردن در خانهاى كه در آن خمر باشد حرام است » . و اين غريب است .
و هر مست كنندهاى كه در اصل روان باشد ، نجس است .
و شيره انگور هرگاه بجوشد « 3 » و هنوز دو ثلث آن كم نشده باشد ، نجس است ، بنابر اقوى و اشهر . و اين حكم در آب مويز و خرما جارى نيست ، بلكه بعد از جوشيدن و پيش از كم شدن دو ثلث ، بر طهارت و حلال بودن باقى است ، بنابر مذهب حق . و شيرهء انگور ، پيش از كم شدن دو ثلث اگر شيره شود ، يعنى در عرف آن را شيره گويند يا منقلب به سركه شود ، پاك مىشود .
نهم ، فقّاع است
و آن شرابى است كه از شيرهء جو مىگيرند . و آن نجس است و اگر چه مستكننده نيست . و ظاهر آن است كه آن چه در بازار اهل سنّت يافت شود و آن را فقّاع گويند ، نجس باشد و احتراز از آن واجب باشد و اگر چه حقيقت آن بر ما معلوم نباشد .
دهم ، كافر است
؛ خواه حربى باشد ، يا ذمى ، يا اهل كتاب باشد يا نه . پس هنود و مجوس و يهود و نصارا ، همگى نجساند . و معيار در شناختن كفر ، انكار ضرورى دين است . پس هر كه يكى از ضرورى دين محمد صلّى اللّه عليه و آله را انكار كند ، نجس است « 4 » .
و بنابراين ، غلات كه على عليه السّلام را خدا مىدانند و خوارج و نواصب كه دشمن اهل بيتاند و مجسّمه كه خدا را جسم مىدانند ، نجساند . و همچنين هر كه در اصل كافر نباشد ، يعنى پدر و مادر او مسلمان باشد و مرتد شود ، يعنى انكار يكى از ضروريات دين كند ، چون نماز يا روزه يا زكات يا حج ، باز كافر و نجس است . و اولاد كفّار كه به
هامش
( 1 ) . اين قول ، قول ابن ابى عقيل است و حكايت كرده از او محقق در المعتبر 1 : 422 .
( 2 ) . من لا يحضره الفقيه 1 : 43 .
( 3 ) . ظاهر در نظر حقير آن است كه شيرهء انگور ، پيش از كم شدن دو ثلث ، نجس نباشد . ليكن از باب احتياط ، اجتناب از آن اولى است . ( احمد )
( 4 ) . در نسخهء « ب » « كافر و نجس است » .