مقصد پنجم در نمازهايى كه به نذر يا شبه آن كه عهد و قسم باشد واجب شود
و در آن چند مسأله است :
مسألهء اول : هرگاه كسى نماز به هيأتى مشروع ، چون نماز يوميه يا نماز جعفر طيّار يا نماز شب و مانند آن [ را ] نذر كند ، واجب است كه آن را به عمل آورد . پس اگر نذر او مطلق باشد ، يعنى مقيد به مكان يا زمان معينى نباشد ، در هر مكان و هر زمان كه خواهد مىتواند به جا آورد . و اگر مقيد به زمان معينى باشد ، واجب است كه در آن زمان به عمل آيد ؛ خواه از براى آن زمان ترتيبى باشد و خواه نباشد . پس اگر عمدا آن نماز را در آن زمان ترك كند و به جا نياورد ، واجب است كه آن را قضا كند و كفاره نيز بدهد . و اگر به جهت عذرى ، چون فراموشى يا غير آن ، آن را ترك كند ، بايد قضا كند و كفاره بر او لازم نيست . و اگر مقيد به مكان مخصوصى باشد ، پس اگر آن مكان مزيتى داشته باشد ، لازم است كه نماز در آن مكان به عمل آيد و اگر مزيتى نداشته باشد ، بعضى « 1 » گفتهاند : وفا بر آن لازم نيست ؛ يعنى واجب نيست كه آن را در آن مكان معين به جا آورد ، بلكه در هر موضعى مىتواند آن را به عمل آورد . و اقوى آن است كه فرقى ميان مكان و زمان نيست . پس هم چنان كه عمل كردن به مقتضاى نذر در زمان معينى كه مزيت نداشته باشد واجب است ، در مكان معينى كه مزيت نداشته باشد نيز چنين است .
و اگر نذر كند كه در زمان يا مكانى كه مزيت داشته باشد نماز را به جا آورد و نماز را در آن وقت يا مكان نكند و در وقت يا مكانى به جا آورد كه مزيت آن زيادتر باشد ، يا نذر در زمان و مكانى كرده باشد كه مزيت نداشته باشد و آن را در وقت يا مكانى به جا
هامش
( 1 ) . تذكرة الفقهاء 4 : 198 ، مسألهء 501 ؛ إيضاح الفوائد 1 : 132 .