و هرگاه وقت اين نماز با وقت نافلهء شب يا غير آن از نوافل جمع شود ، اولى تقديم اين نماز است و اگر چه وقت نافله بيرون رود . و در صورت بيرون رفتن وقت نافله ، اگر خواهد ، بعد از وقت آن را قضا كند .
مسألهء ششم : اگر كسى عذرى داشته باشد و مضطر باشد
، مىتواند اين نماز را در پشت چارپا در حال راه رفتن به جا آورد و بدون عذر ، به جا آوردن آن در وقت پياده راه رفتن يا بر پشت مركب جايز نيست . و ابن جنيد « 1 » آن را جايز دانسته است . و اين ضعيف است .
مسألهء هفتم : هرگاه اين نماز به جماعت گذارده شود
و مأموم پيش از ركوع اول يا در اثناى آن ملحق به امام شود ، آن ركعت را دريافته است . و اگر به امام ملحق نشود تا سر از ركوع اول بردارد ، آن ركعت از او فوت شده است و نمىتواند در باقى ركوعها به آن اقتدا كند « 2 » ؛ زيرا كه بعد از فارغ شدن امام از ركوعهاى آن ركعت و سجود رفتن ، اگر مأموم خواهد ركوعى را كه با امام درنيافته است به جا آورد ، به سجود امام نمىرسد و اگر با امام به سجود رود ، همهء ركوعها را به جا نياورده خواهد بود و امام هم كه متحمل ركوع مأموم نمىشود .
و بعضى « 3 » گفتهاند : جايز است كه بعد از سر برداشتن امام در هر يك از ركوعهاى ركعت اول ، مأموم به او اقتدا كند . و چون امام به سجود رود ، مأموم با او به سجود نرود ، بلكه صبر كند تا امام به ركعت دوم برخيزد و چون به ركوع اول ركعت دوم رود مأموم نيز با او به ركوع رود و نماز خود را تمام كند .
( و همچنين متابعت او كند تا پنج ركوع ركعت اول تمام شود . آنگاه به سجود رود و سجده به جا آورد و برخيزد و به امام ملحق شود و در باقى ركوعهاى امام او را
هامش
( 1 ) . علّامه در مختلف الشيعة 2 : 301 ، مسألهء 186 ، از ابن جنيد نقل كرده است .
( 2 ) . اولى آن است كه گفته شود كه هرگاه وقتى برسد كه يقين داند كه آن چه از او فوت شده هرگاه به جا بياورد به سجود امام نمىرسد ، اقتدا جايز نيست و الّا جايز است . ( احمد )
( 3 ) . نهاية الإحكام 2 : 83 .