پيش نماز از ركوع ركعت دوم فارغ شود به او رسد كه در ركوع ركعت دوم متابعت پيش نماز نمايد ، بايد چنان كند و نمازش صحيح خواهد بود . و اگر از اين متمكن نشود ، بايد به ركعت دوم برنخيزد ، بلكه بايد صبر كند تا امام داخل به سجود ركعت دوم شود و با او دو سجده را به جا آورد به نيّت آن كه آن دو سجدهء ركعت اول است ، و بعد از تسليم امام برخيزد و ركعت دوم خود را به جا آورد .
و اگر دو سجده را به جا آورد به نيّت اين كه از ركعت دوم است ، بعضى « 1 » گفتهاند كه :
نمازش باطل است . و بعضى « 2 » گفتهاند كه : بايد آن دو سجده را دست بردارد و سجدهء ديگر به جا آورد به نيّت آن كه از ركعت اول است ، تا يك ركعت نماز را دريافته باشد ، و بعد از تسليم امام برخيزد و ركعت دوم را به جا آورد ، و زيادتى دو سجده در اينجا باعث بطلان نيست . و بعضى « 3 » اخبار ، صريح در اين قول است و عمل به آن بعيد نيست .
و اين خلاف در صورتى است كه نيّت كند كه آن دو سجده از ركعت دوم است ، و اگر غافل از نيّت باشد و قصد هيچ يك از اين كه از ركعت اول است يا ركعت دوم نكند ، ظاهر آن است كه محسوب از ركعت اول شود و يك ركعت نماز او صحيح خواهد بود ، و بعد از تسليم امام بايد برخيزد و ركعت دوم را به جا آورد .
و اگر متمكن نشود كه دو سجده را در ركعت دوم نيز با امام دريابد ، بايد عدول به ظهر كند و نماز ظهر به جا آورد ؛ زيرا كه در اين صورت جمعه از او فوت شده است .
و بعضى « 4 » گفتهاند : عدول صحيح نيست ، بلكه بايد نماز ظهر را از سر بگيرد . و اول اظهر است .
مسألهء هفتم : هرگاه به سبب ازدحام ، متمكن نشود
كه ركوع ركعت اول يا ركوع يا
هامش
( 1 ) . السرائر 1 : 300 ؛ المهذّب 1 : 104 ؛ شرائع الإسلام 1 : 88 .
( 2 ) . المبسوط 1 : 145 ؛ الجامع للشرائع : 95 .
( 3 ) . وسائل الشيعة 7 : 335 ، باب 17 من أبواب صلاة الجمعة ، ح 2 .
( 4 ) . تحرير الأحكام 1 : 280 ؛ إيضاح الفوائد 1 : 127 ؛ الموجز الحاوي ( ضمن الرسائل العشر ) : 89 .