در سجود و برخاستن ، اكتفا به همان نيّت و تكبير احرام كند و احتياج به نيّت و تكبير ديگر نيست . پس اگر آن ركعت ، ركعت آخر امام نبوده ، بعد از برخاستن با امام به همان نيّت متابعت او مىكند و اگر در ركعت آخر امام بوده ، برخيزد و به همان نيّت به انفراد نماز مىكند . و اين قول خالى از اشكال نيست . و اقوى آن است كه نيّت و تكبير احرام را از سر گيرد ، هم چنان كه مشهور است .
و بعضى « 1 » در اصل اين حكم ، يعنى تكبير گفتن و متابعت در سجود كردن تأمّل دارند ، و ظاهر آن است كه در استحباب آن تأمّلى نباشد ، به جهت دلالت بعضى اخبار « 2 » بر آن .
چهارم : آن كه در وقتى رسد كه امام در سجدهء اول باشد يا سر از سجدهء اول بر داشته باشد و هنوز به سجده دوم نرفته باشد ، و حكم اين صورت مثل حكم صورت سيم است .
پنجم : آن كه وقتى برسد كه پيش نماز سر از سجدهء دوم برداشته باشد و مشغول تشهّد شده باشد . در اين صورت سنّت است كه بعد از نيّت و تكبير احرام ، با امام بنشيند و ذكر خدا به جا آورد يا با امام در خواندن تشهّد متابعت كند ، هم چنان كه جمعى « 3 » تجويز كردهاند . پس اگر تشهّد آخر باشد ، مأموم صبر كند تا پيش نماز سلام دهد ، پس برخيزد و نماز را به همان نيّت و تكبير سابق تمام كند « 4 » و احتياج به نيّت و تكبير احرام ديگر نيست . و اگر تشهّد اول باشد ، با پيش نماز برخيزد و نماز را به همان نيّت و تكبير به اتمام رساند . و ظاهر اين است كه به اين عمل ، ادراك فضيلت جماعت به عمل آمده خواهد بود ، و بعضى « 5 » آن را انكار نمودهاند .
هامش
( 1 ) . مختلف الشيعة 2 : 507 ، مسألهء 363 ؛ مدارك الأحكام 4 : 385 .
( 2 ) . وسائل الشيعة 5 : 381 و 392 ، باب 44 و 49 من أبواب صلاة الجماعة .
( 3 ) . شرائع الإسلام 1 : 116 ؛ نهاية الإحكام 2 : 132 ؛ الدروس الشرعيّة : 22 .
( 4 ) . ظاهر آن است كه اين عمل از جهت ادراك فضيلت نماز جماعت است و بايد بعد از برخاستن ، نيّت و تكبيرة الاحرام را از سر گيرد . ( احمد )
( 5 ) . تذكرة الفقهاء 4 : 327 ، مسألهء 595 ؛ إيضاح الفوائد 1 : 153 .