و هرگاه وقتى برسد كه اگر دو تكبير گويد امام را در نيابد ، به تكبير احرام اكتفا كند .
و اگر به موضع جماعت رسد در حينى كه امام در ركوع باشد و خوف آن داشته باشد كه اگر خود را به صف مأمومين رساند ، پيش نماز سر از ركوع بردارد ، جايز است كه همان جا كه رسيده نيّت اقتدا كند و تكبير احرام گويد و به ركوع رود و در حال ركوع ، خود را به صف رساند .
و سنّت است كه در وقت رفتن به جانب صف ، پاى خود را بر زمين كشد و گام برندارد . و مىتواند كه در حال ركوع ، خود را به صف نرساند ، بلكه در همان جا با امام ركوع را تمام كند و دو سجده را نيز در آنجا به جا آورد و بعد از آن ، خود را به نحو مذكور به صف رساند .
سيم : آن كه وقتى رسد كه پيش نماز سر از ركوع برداشته باشد و به سجود رفته باشد ، در اين صورت خلافى نيست كه آن ركعت فوت شده و نمىتواند آن را دريابد .
و اگر فرضا در آن حال اقتدا كند ، آن ركعت به ركعت اول او محسوب نمىشود . ليكن اكثر علما گفتهاند كه : در اين صورت سنّت است كه به نيّت اقتدا تكبير احرام گويد و با پيش نماز سجده كند .
و اگر آن ركعت ، ركعت آخر امام نبوده ، چون امام به ركعت بعد برخيزد ، او نيز با امام برخيزد و نوبت دوم نيّت اقتدا كند و تكبير احرام گويد و نماز را از سر گيرد . و اگر ركعت آخر امام بوده ، چون امام سلام دهد ، او برخيزد و به انفراد نيّت كند و تكبير احرام گويد و نماز خود را به جا آورد . و آن تكبير احرام كه ابتدا گفته و متابعتى كه در سجدتين به جا آورده ، عمل سنّتى است كه از راه تعبّد به عمل آورده از جهت ادراك ثواب نماز جماعت . و بنابراين در ابتدا نيّت نمىكند ، بلكه همين تكبير احرام مىگويد و متابعت در سجود مىنمايد .
و بعضى « 1 » گفتهاند كه : مىتواند ابتدا نيّت كند و تكبير احرام گويد و بعد از متابعت
هامش
( 1 ) . المبسوط 1 : 159 ؛ السرائر 1 : 286 .