فصل دوم : در شروط پيش نماز
بدان كه در پيش نماز چند شرط است تا نماز جماعت صحيح باشد و اقتدا به او جايز باشد :
اول : آن كه بالغ باشد .
و بعضى « 1 » گفتهاند كه : جايز است كه طفلى كه نزديك بلوغ باشد و صاحب تميز باشد ، پيش نمازى كند . و اين قول ، ضعيف است .
دوم : آن كه عاقل باشد
؛ پس جايز نيست پيش نمازى ديوانه .
سوم : آن كه مؤمن باشد
؛ يعنى شيعهء اثنا عشرى باشد . پس جايز نيست پيش نمازى مخالف مذهب ، از هر فرقه كه باشد . بلى ، سنّت مؤكّد است كه در حال تقيّه ، به جماعت اهل سنّت حاضر شود . حتّى اين كه در بعضى اخبار « 2 » وارد شده كه هر كه با ايشان در صف اول بايستد و اظهار اقتدا كند ، هم چنان است كه با پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در صف اول نماز كرده باشد و بايد كه حاضر شد و بايد كه حاضر شدن به جماعت ايشان ، به اظهار كردن اقتدا باشد ، نه اين كه به ايشان اقتدا كند ، بلكه نيّت انفرادى كند و آهسته قرائت بگويد و اگر چه در آن حال جهرى باشد . و اگر مجال سوره خواندن نباشد ، حمد تنها كافى است و اگر فرصت نباشد كه حمد تنها را تمام كند ، چون امام به ركوع رود ، در ركوع حمد را تمام كند و اقلّ ذكر واجب را به عمل آورد . و اگر آن هم ممكن نشود ، بعضى « 3 » گفتهاند كه : همان قدر كه خوانده كافى است و مابقى ساقط است .
و بعضى « 4 » گفتهاند : آن نماز باطل است و اعادهء آن لازم است ، و اين ، احوط ، بلكه اقوى است . و بهتر آن است كه در منزل خود فريضه را به جا آورد و بعد از آن به جماعت ايشان حاضر شود و به نيّت انفراد نافله يا قضا به جا آورد كه هم وظيفه تقيه را
هامش
( 1 ) . المبسوط 1 : 154 ؛ التنقيح الرائع 1 : 274 ؛ الحدائق الناضرة 10 : 4 .
( 2 ) . وسائل الشيعة 8 : 299 ، باب 5 من أبواب صلاة الجماعة ، ح 1 .
( 3 ) . تهذيب الأحكام 3 : 37 ، ذيل ح 44 .
( 4 ) . تذكرة الفقهاء 4 : 314 ، مسألهء 588 ؛ روض الجنان 2 : 983 .