و اگر بعد از ركوع و قبل از اكمال سجدتين باشد ، خواه بعد از انحناى ركوع پيش از سر برداشتن و بعد از اتمام ذكر واجب باشد و خواه بعد از سر برداشتن از ركوع باشد و خواه پيش از سر برداشتن از سجدهء اول ، قبل از اتمام ذكر واجب باشد و خواه بعد از اتمام ذكر واجب باشد و خواه در ميان دو سجده باشد و خواه بعد از سجدهء دوم پيش از اتمام قدر ذكر واجب باشد ، در اين صور بعضى « 1 » از مجتهدين نماز را باطل و اعادهء آن را لازم مىدانند .
و اقرب در نظر فقير و اشهر آن است كه شك در اين صور مثل شك بعد از اكمال سجدتين است ؛ يعنى بنا را بر اقل كه چهار باشد مىگذارد و نماز را تمام مىكند ، يعنى آن چه باقى مانده از سجود تشهّد و سلام را به جا مىآورد و بعد ، دو سجدهء سهو مىكند .
و بعضى « 2 » از متأخرين گفتهاند كه : شك در اين صور بنابر صحّت ، مثل شك پيش از ركوع است كه بايد آن چه از سجدتين باقى مانده است ترك كند تا آن ركعت باطل شود و شك ميان چهار و سه شود . پس بنا را بر چهار گذارد و تشهّد و سلام را به جا آورد ، آنگاه دو ركعت نماز نشسته به جهت احتياط به جا آورد .
و گويا كه اين قول از بعضى متأخرين از روى غفلت صادر شده باشد ؛ زيرا كه هر كه از فقها كه در اين صورت حكم به صحّت كرده و نماز را باطل ندانسته ، گفته است كه حكم شك در اين صور مثل حكم شك بعد از سجدتين است و اخبارى هم كه در اين باب رسيده ، دلالت بر اين دارد .
مسألهء هفتم : اگر شك كند ميانهء دو و پنج
، پس اگر پيش از اكمال سجدتين باشد ، نماز باطل است بلا شبهه ، و اگر بعد از « 3 » اكمال سجدتين باشد ، بعضى « 4 » گفتهاند : بنابر كمتر گذارد و نماز را تمام كند . و اقوى بطلان نماز است و وجوب اعاده .
هامش
( 1 ) . تذكرة الفقهاء 3 : 347 ؛ مصابيح الظلام 2 : 338 .
( 2 ) . مدارك الأحكام 4 : 278 ؛ الحدائق الناضرة 9 : 247 .
( 3 ) . اقوى در نظر حقير به حسب دليل آن است كه در شك ميانه دو و پنج ، بعد از اكمال سجدتين بر مصلّى واجب است كه بنا را بر دو گذارد و نماز را تمام كند و سجدهء سهو به جا آورد . ( احمد )
( 4 ) . ذخيرة المعاد : 380 .