چهارم : ايستادن يا نشستن در غير محل .
و بعضى « 1 » فقها سجدهء سهو را واجب دانستهاند از براى هر زيادتى و نقصانى كه در نماز واقع شود و موجب بطلان نماز نباشد . و اين قول ، احوط است و اگر چه اشهر و اقوى عدم وجوب است .
و بعضى « 2 » گفتهاند كه : سجدهء سهو واجب است از براى هر شكى كه در زيادتى يا نقصان نماز واقع شود . و اشهر و اقوى عدم وجوب است . و خلافى نيست در اين كه سجدهء سهو از براى هر يك از ترك مستحبات ، چون قنوت و غير آن سنّت نمىباشد .
و سجدهء سهو ، دو سجده است و محل آن بعد از سلام است . و واجب است كه ميان دو سجده به نشستن ، فصل كند تا دو سجده متحقق شود . و نيّت كردن واجب است به اين طريق كه دو سجدهء سهو از براى سهوى كه در فلان نماز كردهام به جا مىآورم ، واجب قربة الى اللّه .
و ظاهر آن است كه تعيين سبب و ادا و قضا لازم نباشد . و اگر سجدهء سهو از براى نمازى باشد كه به اجاره گذارد ، نيّت چنين كند « 3 » كه به نيابت فلان ، دو سجدهء سهو به جا مىآورم به جهت آن كه واجب است بر او به اصالت و بر من به نيابت ، قربة الى اللّه . و بعد از نيّت ، تكبير گفتن مستحب است و واجب نيست . و چون نيّت كند و تكبير گويد ، بايد بلافاصله پيشانى بر زمين گذارد و بگويد : « بسم اللّه و باللّه ، اللهمّ صلّ على محمّد و آل محمّد » .
پس سر بردارد به قدرى كه مسمّاى نشستن به عمل آيد ، آنگاه نوبت دوم ، سجده كند و ذكر مذكور را بخواند و بعد از آن سر بردارد و تشهّد خفيف و تسليم بگويد به اين طريق كه : « أشهد أن لا إله إلّا اللّه و أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه ، اللهمّ صلّ على
هامش
( 1 ) . تحرير الأحكام 1 : 306 ؛ إيضاح الفوائد 1 : 142 ؛ اللمعة الدمشقيّة : 17 .
( 2 ) . الخلاف 1 : 460 ، مسألهء 202 ؛ روض الجنان 2 : 942 .
( 3 ) . كيفيت نيّت سجدهء سهو در نماز اجاره ، از آن چه سابقا مذكور شد در قضاى اجزاء منسيّه معلوم مىشود .
( احمد )