گذشته است . پس اگر سهوا نيّت را ترك كند و متذكر نشود تا تكبيرة الاحرام بگويد يا تكبير را ترك كند و به خاطرش بيايد تا داخل قرائت شود يا ركوع را ترك كند و يادش نيايد تا داخل سجود شود يا سجدتين را ترك كند و متذكر نشود تا داخل ركوع ركعت بعد شود ، نمازش باطل است و اعادهء آن لازم است . و اگر پيش از داخل شدن در آن چه مذكور شد متذكر ترك شود ، بايد همين متروك را به جا آورد و نماز را تمام كند و نمازش صحيح است و اعادهء اصل نماز واجب نيست .
قسم دوم : از سهو آن است كه متعلق به يكى از واجباتى باشد كه غير ركن است ، و اين قسم ، مشتمل بر سه صورت است :
صورت اول آن است كه محتاج به هيچ يك از تدارك ، يعنى به جا آوردن آن چه ترك شده و سجدهء سهو نيست ، بلكه بدون تدارك و سجدهء سهو ، نماز صحيح است و بايد باقىماندهء نماز را تمام كند . و اين در وقتى است كه يكى از واجباتى را كه غير ركن است فراموش كند و متذكر نشود تا از محل آن بگذرد .
و مراد از گذشتن محل در اينجا آن است كه داخل فعلى ديگر شود ؛ خواه آن فعل ركن باشد يا غير ركن . و حمد و سوره دو فعل نيست ، بلكه يك فعل است . پس اگر كسى فراموش كند حمد و سوره را يا يك كدام را يا جهر و اخفات را يا بعضى از آيات حمد يا سوره را تا وقتى كه به ركوع رود ، بر او چيزى لازم نيست و نمازش صحيح است . و نيز چيزى بر او لازم نيست اگر ذكر ركوع يا طمأنينه در ركوع را فراموش كند تا سر از ركوع بردارد ، يا فراموش كند سر برداشتن از ركوع را يا طمأنينه در سر برداشتن را ، يا به سجود رود يا فراموش كند ذكر سجود يا طمأنينه در سجود را تا سر از سجود بردارد ، يا فراموش كند درست سر برداشتن از سجود را يا طمأنينه در سر برداشتن را تا نوبت دوم به سجده رود ، يا فراموش كند ذكر سجدهء دوم را يا طمأنينه در آن را تا سر بردارد از آن از جهت خواندن تشهّد يا برخاستن .
و همچنين چيزى بر او لازم نيست اگر سجود بر اعضا را فراموش كند ، مگر سجود بر پيشانى را كه اگر گذاشتن آن را بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است در هر
تحفه رضويه ( فارسى ) — صفحة 424
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٢٤