كند و بيم ضرر از نگاه داشتن بول و غايط يا باد تا حين فراغ از نماز ، كه در اين صورت قطع نماز از براى ازالهء اين احداث جايز است .
و همچنين است حكم ، در ساير امور ضروريه ؛ يعنى قطع نمودن نماز از براى هر امر ضرورى جايز است « 1 » ، بلكه در بعضى امور ضروريه ضرورت به حدى مىرسد كه قطع نماز از جهت آن واجب است ، هم چنان كه تفصيل آن ظاهر است .
مقصد دوم در احكام سهو
و در آن چند مسأله است :
مسألهء اول : بدان كه مراد از سهو
در اينجا آن است كه كسى يقين كند كه فعلى از افعال نماز را از راه فراموشى ترك كرده است يا زياده كرده است . و شك آن است كه نداند آيا كه فلان عمل را به جا آورده است يا نه .
و سهو بر دو قسم است :
[ قسم ] اول : آن كه متعلق به ركن باشد ، و در اين قسم - هم چنان كه سابقا بر سبيل اجمال مذكور شد - اگر وقتى متذكر شود كه از محل آن ركن گذشته باشد ، نماز باطل است و بايد آن را اعاده كند و اگر از محل آن نگذشته باشد ، ركن متروك را به جا آورد و نمازش صحيح است . و مراد از محل در اينجا ركن ديگر است ؛ پس اگر وقتى متذكر شود كه داخل ركنى ديگر شده باشد ، بايد نماز را اعاده كند و اگر داخل نشده باشد ، بايد متروك را به جا آورد و نماز را تمام كند . و افعالى كه پيش از آن ركن به جا آورده صحيح است ، مگر در تكبيرة الاحرام كه به مجرد داخل شدن در قرائت ، محل آن
هامش
( 1 ) . ظاهر آن است كه در هر مكان كه حكم به قطع كردن نماز مىشود ، واجب است قطع كردن . و گويا مكانى نباشد كه جايز باشد قطع كردن و واجب نباشد . ( احمد )