و جايز است كه در يك ركعت ، حمد بخواند و در ركعت ديگر ، تسبيحات بخواند .
و هرگاه شروع در خواندن يك كدام از حمد يا تسبيحات كند ، جايز نيست كه عدول به ديگرى كند ؛ خواه آن ديگر در نزد او افضل باشد يا نه ، و خواه شروع او به خواندن آن چه را اختيار نموده به قصد بوده يا نه . و اگر قصد كرده كه يك كدام را بخواند و زبان او به ديگرى سبقت گيرد ، در اين صورت مىتواند عدول به آن كه قصد كرده بكند . و مىتواند آن ديگر را هم كه بر زبان جارى شده بخواند ، ليكن در اين وقت احوط آن است كه آن را از سر بگيرد .
مسألهء دوازدهم : واجب است كه در وقت گفتن
« بِسْمِ اللَّهِ » *
، تعيين سوره بكند . پس اگر در وقت « 1 »
« بِسْمِ اللَّهِ » *
قصد سوره معينه نكند و بدون تعيين سوره بخواند بىصورت است ؛ مگر آن كه عادت او چنان باشد كه هميشه بعد از حمد در همهء نمازها يا در بعضى از نمازها در هر دو ركعت يا يك ركعت ، سورهاى مخصوصه را بخواند كه در اين صورت ، قصد آن سوره در
« بِسْمِ اللَّهِ » *
لازم نيست .
و همچنين است حكم اگر به نذر و مانند آن ، خواندن سوره معينه در بعضى از نمازها يا همهء نمازها [ را ] بر خود لازم ساخته باشد . و بدون عادت و نذر اگر كسى از راه فراموشى در
« بِسْمِ اللَّهِ » *
قصد سورهء معينه را نكند يا قصد سورهاى كند و غير آن را بخواند ، اگر پيش از ركوع متذكر شود ، بايد برگردد و در
« بِسْمِ اللَّهِ » *
سوره را تعيين كند و بخواند و اگر چه سورهاى را كه شروع كرده ، سورهء مباركهء
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
يا
« قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ »
باشد . و اگر بعد از ركوع متذكر شود ، بر نمىگردد ، بلكه نماز را تمام مىكند و نمازش صحيح است .
و بعضى « 2 » گفتهاند كه اگر در اول نماز يا در اثناى قرائت فاتحه قصد سورهء معينه داشته باشد ، ديگر احتياج به تعيين آن در وقت
« بِسْمِ اللَّهِ » *
نيست . و اگر تعيين را در
هامش
( 1 ) . حق آن است كه در وقت گفتن« بِسْمِ اللَّهِ » *تعيين سوره در قصد لازم نيست ، و همچنين در هيچ وقتى لازم نيست . و خود « طاب ثراه » در « معتمد » نيز چنين اختيار فرمودهاند . ( احمد )
( 2 ) . الموجز الحاوي ( ضمن الرسائل العشر ) : 78 .