مسألهء شانزدهم : حرام است خواندن سوره طويلى كه موجب آن شود « 1 » كه بعضى از افعال واجبى نماز در خارج وقت واقع شود . و حرام بودن در صورتى است كه داند كه وقت ، وسعت خواندن آن سوره را ندارد و عمدا آن را بخواند . اما هرگاه سهوا آن را بخواند يا در وقت شروع ، هم چنان مىدانست كه وقت ، وفا به خواندن آن مىكند و در اثنا معلوم شود كه وقت وفا نمىكند ، در اين صورت ، حرمت ، تعلّق به آن نمىگيرد . و ليكن بعد از تذكر و معلوم شدن كه وقت ، وفا به خواندن آن نمىكند ، بايد عدول به سورهء قصير كند و اگر چه از نصف تجاوز كرده باشد .
مسألهء هفدهم : حرام است خواندن سورهاى از سورههاى سجده واجب در نماز فريضه . و اگر عمدا آن را بخواند ، نمازش باطل مىشود ، بلكه به مجرد شروع در خواندن آن ، نماز باطل مىشود . و اگر سهوا آن را بخواند ، پس اگر پيش از رسيدن به موضع سجده متذكر شود ، بايد عدول به سورهاى ديگر كند ؛ خواه از نصف گذشته باشد يا نه . و اگر بعد از رسيدن به موضع سجده متذكر شود ، بايد از براى سجده اشاره كند و بعد از تمام كردن نماز ، سجده را قضا كند .
و بعضى « 2 » گفتهاند : مادامىكه داخل ركوع نشده باشد ، بايد عدول به سورهء ديگر كند . و اظهر اول است .
و همچنين است حكم ، نسبت به كسى كه در نماز باشد و ديگرى آيهء سجده را بخواند و او بشنود ؛ يعنى بايد از براى سجده ايماء كند و بعد از فارغ شدن ، سجده را قضا كند . و كسى كه در نوافل سورهء سجده را بخواند ، چون به موضع سجده رسد بايد سجده كند و بعد از آن برخيزد و از آن موضعى كه واگذاشته بگيرد و نماز را تمام كند .
و اگر سجده در آخر سوره باشد ، چون سوره « اقرأ » ، سنّت است كه بعد از برخاستن ، فاتحه را بخواند آنگاه به ركوع رود و نماز را تمام كند .
هامش
( 1 ) . اقوى ، هم چنان كه خود « طاب ثراه » در « معتمد » اختيار فرمودهاند آن است كه جمع بين دو سوره« أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ »و« لِإِيلافِ »و دو سوره« وَ الضُّحى »و« أَ لَمْ نَشْرَحْ »مستحب است ، نه واجب . ( احمد )
( 2 ) . البيان : 163 ؛ جامع المقاصد 2 : 264 .