دوم آن را مكرر كند يا از غير آن سوره باشد .
و بعضى « 1 » زياد كردن را مطلقا حرام دانستهاند . و بعضى « 2 » با وجود حرمت ، باعث بطلان نماز نيز دانستهاند . و اقوى كراهت است ، هم چنان كه مذكور شد .
و هرگاه بعد از حمد ، سورهء
« أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ »
بخواند ، [ بايد ] در عقب آن ، سورهء
« لِإِيلافِ »
بخواند . و اگر سورهء
« وَ الضُّحى »
بخواند ، [ بايد ] در عقب آن ، سورهء
« أَ لَمْ نَشْرَحْ »
بخواند . و اكثر را عقيده آن است كه جمع در ميان هر يك از اين دو سوره بر سبيل وجوب است و لازم است كه در ما بين آنها بسمله را ترك كند .
و بعضى « 3 » را اعتقاد آن است كه جمع بر سبيل وجوب است ، ليكن گفتن بسمله از براى سوره دوم نيز لازم است .
و بعضى « 4 » را اعتقاد آن است « 5 » كه جمع بر سبيل جواز است . و ظاهر قول وسط است .
مسألهء پانزدهم : حرام است آمين گفتن بعد از خواندن فاتحه ، اما باعث بطلان نماز نيست ، بنابر اقوى .
هامش
( 1 ) . من لا يحضره الفقيه 1 : 306 ، ضمن ح 921 ؛ الانتصار : 44 ؛ الكافي في الفقه : 118 .
( 2 ) . النهاية : 75 ؛ إرشاد الأذهان 1 : 253 .
( 3 ) . التنقيح الرائع 1 : 204 ؛ الروضة البهيّة 1 : 269 .
( 4 ) . المعتبر 2 : 188 ؛ مجمع الفائدة و البرهان 2 : 243 ؛ مدارك الأحكام 3 : 378 .
( 5 ) . بدان كه در حرام بودن خواندن سوره طويلى كه باعث فوات وقت شود ، بعضى از متأخرين [ مدارك الأحكام 3 : 354 ؛ الحدائق الناضرة 8 : 126 ] گفتهاند : حرمت در وقتى است كه خواندن زيادتر از يك سوره در نماز فريضه حرام باشد . اما هرگاه مكروه باشد - هم چنان كه حق است - حرام نخواهد بود ؛ زيرا كه در اين وقت از براى مصلى جايز است كه قطع سوره طويله را بكند و سوره مختصره بخواند . و مخفى نماند كه آن در وقتى صحيح است كه مراد از خواندن سوره مذكوره ، شروع كردن در آن باشد . اما هرگاه مراد آن باشد كه حرام است كه مصلى با وجود آن كه بداند كه وقت وسعت ندارد ، در نماز تمام سوره مذكوره را بخواند كه بعضى از افعال نماز در خارج وقت واقع شود . و اين قول صحيح نخواهد بود ، بلكه اصل خواندن سوره ، حرام خواهد بود و باعث بطلان نماز خواهد بود . و مراد از اينجا ، همان معناى دوم است .
پس تفصيلى كه فرمودهاند ، اصلا بحثى بر آن وارد نيست . ( احمد )