نماز ، نيّت عدول از آن نمازى كه تمام شده به نمازى ديگر كه مقدّم است بر آن ، صورتى ندارد .
و بعضى « 1 » اخبار دلالت مىكند بر اين كه اگر كسى نماز ظهر را فراموش كند و نماز عصر را به جا آورد و بعد از فارغ شدن از آن متذكر شود كه نماز ظهر را نكرده ، جايز است كه نيّت كند كه آن نمازى كه كرده نماز ظهر است و يك نوبت ديگر نماز عصر را بكند .
و بعضى « 2 » از متأخرين به اين اخبار عمل كردهاند ، و خالى از اشكال نيست .
ششم : عدول كردن از قصر به اتمام ، و اين در صورتى است كه مسافر به نيّت قصر داخل نماز شود و در اثناى نماز قصد اقامت كند ؛ كه در اين صورت از قصر عدول به اتمام مىكند .
هفتم : عدول كردن از اتمام به قصر ، و اين در صورتى است كه به نيّت اقامه و تمام داخل نماز شود و در اثناى نماز رجوع به قصر كند ؛ كه در اين صورت جايز است عدول از اتمام به قصر كند به شرطى كه از محل نقل نگذشته باشد ؛ يعنى داخل ركوع ركعت سيم نشده باشد .
هشتم : عدول كردن از اجتماع به انفراد ، يعنى نقل نيّت از نماز جماعت به نماز انفراد . و اين در صورتى است كه كسى اقتدا به پيش نمازى كرده باشد و در ميان نماز او را عذرى به هم رسد . مثل اين كه او را دردى عارض شود يا او را بول بگيرد يا امرى داشته باشد كه ترسد وقت او بگذرد و پيش نماز ، نماز را طول دهد ، جايز است عدول از نماز جماعت به نماز انفراد كند ؛ يعنى در دل بگذراند كه اين ، نماز انفراد است و خود ، نماز را تمام كند و از پى كار خود برود .
و عدول كردن از نماز فرادى به نماز جماعت مطلقا جايز نيست .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 4 : 290 و 292 ، باب 63 من أبواب المواقيت ، ح 1 و 4 ؛ مستدرك الوسائل 3 : 162 ، باب 48 من أبواب المواقيت ، ح 1 .
( 2 ) . مفاتيح الشرائع 1 : 124 .