شرط دوم : آن كه از پوست مرده نباشد
، و اين نيز به تفصيل مذكور شد .
شرط سيم : آن كه از پوست و مو و پشم و كرك و پر حيواناتى نباشد كه گوشت آن حرام است
، چون روباه و سمور و شير و پلنگ ؛ خواه تذكيه بر آن واقع شود ، مانند سباع يا واقع نشود ، مانند غير اينها از حيوانات حرام گوشت ؛ و خواه پوست آنها را دباغت كرده باشند يا نه . پس اگر كسى نماز كند در جامهاى كه از پوست يا پشم يا مو و كرك حيوان حرام گوشت باشد ، نماز او باطل است .
و در اينجا چند مسأله است كه بايد اشاره به آن شود :
مسألهء اول : دو حيوان است كه گوشت آن حرام است و با وجود اين ، نماز در پوست و كرك آن جايز است :
اول خز است . و آن حيوانى است دريايى كه در خشكى زنده نمىماند . و در ميان علما خلافى نيست كه نماز در پوست و پشم آن جايز است . ليكن بعضى « 1 » از علما گفتهاند كه : آن چه امروز به خز شهرت يافته ، معلوم نيست كه آن خز باشد . و حق آن است كه در ثبوت خز بودن ، شهرت و شياع در ميان تجار و ارباب وقوف در شناختن پوستها كافى است .
دوم سنجاب است « 2 » . و اقوى آن است كه نماز در پوست و پشم آن جايز است . و جمعى « 3 » از آن منع كردهاند . و ظاهر آن است كه با وجود گرفتن پوست سنجاب از دست مسلمان ، نماز در آن جايز است .
و بعضى « 4 » گفتهاند : بايد علم به تذكيه آن به هم رسد ؛ زيرا كه در ميان تجار و مسافرين ، مشهور است كه آن را تذكيه نمىكنند . و شكى نيست كه تحصيل علم به تذكيه ، به حسب عادت متعذر است . و نظر به اين كه اصل در تصرف مسلم صحّت
هامش
( 1 ) . ر . ك : ذكرى الشيعة 3 : 35 - 36 ؛ مستند الشيعة 4 : 324 - 325 .
( 2 ) . اقوى جواز نماز است در سنجاب ، با كراهت . ( احمد )
( 3 ) . النهاية : 586 - 587 ؛ من لا يحضره الفقيه 1 : 170 ؛ مختلف الشيعة 2 : 93 ، مسألهء 35 ؛ و ر . ك : كشف اللثام 3 :
198 ؛ رياض المسائل 2 : 316 ؛ مستند الشيعة 4 : 327 - 328 .
( 4 ) . مدارك الأحكام 3 : 171 .