مقصد سيم « 1 » در قبله و احكامى كه متعلّق به آن است و در آن چند فصل است :
فصل اول : در بيان حقيقت قبله
بدان كه مراد از قبله آن چيزى است كه در نماز رو كردن به آن واجب است . و علما در بيان آن چيزى كه رو كردن به آن در نماز واجب است اختلاف كردهاند . و حق آن است كه آن چيز كه عبارت از قبله باشد ، عين كعبه است از براى قريب ، يعنى كسى كه متمكن از مشاهدهء اصل كعبه باشد ، مثل مردمى كه در مكهاند . و بر او لازم نيست كه در وقت نماز ، اصل كعبه را ببيند ، بلكه بايد به نحوى بايستد كه رو به عين كعبه باشد ، يعنى به نحوى نماز گذارد كه اگر در وقت سجود از ميان دو قدم او تا ميان پيشانى او خطى راست بكشند ، آن خط بر سبيل استقامت به خانهء كعبه رسد . و حصول اين معنا از براى مردمى كه در مكّهاند و در خانههاى مكه نماز مىكنند در كمال سهولت است ؛ زيرا كه بعد از رفتن به پشت بام و مشاهدهء اصل خانه مىتوانند علم حاصل كنند كه قبلهء آن يورتى كه مىخواهند در آن نماز كنند به چه طريق است و به چه نحو اگر بايستند خط مذكور به اصل خانه برمىخورد . و اگر بعد از مشاهده و يقين ، شبيه محرابى يا علامتى نصب كنند ، هميشه مىتوانند رو به آن نماز كنند و در اوقات ديگر احتياج به مشاهدهء تازه ندارند . و از براى مردمى كه در مكهاند و متمكناند از مشاهدهء كعبه به بالا رفتن به پشت بام و امثال آن ، لازم است كه به مشاهده ، يقين حاصل كنند كه در برابر اصل خانه ايستادهاند و اجتهاد كردن به علامات جايز نيست ، مگر
هامش
( 1 ) . در همهء نسخههاى موجود مقصد سيم آمده و صحيح مقصد دوم مىباشد كه سهو قلم از مؤلف رحمه اللّه است و مقصد اول در صفحهء 267 گذشت .