ترتيب به خاطرش باشد ، يعنى داند كه كدام يك اول فوت شده و بعد از آن كدام ، در اين صورت مراعات ترتيب در قضا واجب است و بايد به ترتيبى كه فوت شده قضا شود .
پس اگر در وقت قضا كردن داخل نماز فريضه شود و در اثناى نماز به خاطرش رسد كه نمازى ديگر پيش از اين از او فوت شده ، واجب است كه عدول به نماز سابق كند ؛ يعنى در دل بگذراند كه اين نماز از آن چه به عمل آمده و آن چه باقى مانده همان نماز سابق است . و همين قدر از نيّت كافى است ، به شرطى كه عدول كردن ممكن باشد ؛ يعنى عدد ركعات نمازى كه به جا آورده از عدد ركعات نماز سابق زيادتر نشده نباشد . و اگر زيادهتر شده باشد ، آن را تمام مىكند و بعد از آن ، نماز سابق را مىكند و احتياج به اعادهء نمازى كه كرده است نيست ؛ زيرا كه عدم ترتيب چون به جهت فراموشى شده مانعى ندارد .
پس اگر كسى اول از او نماز مغرب فوت شده باشد و بعد از آن نماز خفتن ، و در وقت قضا كردن فراموش كند و شروع كند به نماز خفتن و در اثناى نماز خفتن به خاطرش آيد كه نماز مغرب پيش از او فوت شده ، پس اگر داخل ركوع ركعت چهارم نشده باشد ، عدول به نماز مغرب مىكند و اگر داخل ركوع ركعت چهارم شده باشد ، نماز خفتن را تمام مىكند و بعد از آن نماز مغرب را مىكند و احتياج به اعادهء نماز خفتن نيست .
مسألهء يازدهم : آن چه از نوافل شب فوت شده باشد ، در روز مىتوان قضا نمود .
اما ظاهر بعضى اخبار « 1 » آن است كه قضاى نوافل شب در شب و قضاى نوافل روز در روز بهتر است .
و مشهور « 2 » آن است كه بهتر و مستحب تعجيل است ، پس هر چند زودتر قضا شود بهتر است ؛ خواه در روز باشد يا در شب .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 4 : 279 ، باب 57 من أبواب المواقيت ، ح 6 و 7 .
( 2 ) . قول مشهور در قضاى نوافل به تعجيل اقوى است . ( احمد )