آن كراهتى نيست . پس اگر در گرمى هوا متحمل زحمت شود و نماز در اول وقت كند ، افضل خواهد بود . و ظاهر حديث صحيح « 1 » آن است كه تأخير نماز جماعت در مسجد تا گرمى هوا افضل و مستحب است .
[ موضع ] چهارم : تأخير نماز مغرب تا بر طرف شدن سرخى شرقى ، بنابر قول مختار كه اول وقت مغرب ، پنهان شدن قرص آفتاب است .
[ موضع ] پنجم : تأخير كردن صاحب استحاضه كثيره هر يك از نماز ظهر و مغرب را تا آخر وقت فضيلت ، تا جمع كند ميان ظهر و عصر و ميان مغرب و عشا به يك غسل با دريافتن وقت فضيلت هر يك .
[ موضع ] ششم : تأخير كردن مغرب و عشا از براى كسى كه از عرفات به مشعر كوچ كند تا رسيدن او به مشعر و اگر چه ربع شب بگذرد .
[ موضع ] هفتم : كسى كه مشغول قضاى نمازهاى واجبه باشد كه از او فوت شده ، سنّت است از براى او كه نماز ادا را تأخير كند تا آخر وقت .
و بعضى « 2 » تأخير نماز ادا را تا آخر وقت ، واجب مىدانند و مذهب ايشان آن است كه هر كه بر ذمّهء وى نماز قضا باشد ، واجب است كه فى الفور به جا آورد و جايز نيست كه مشغول هيچ امر مباح يا سنّت شود تا ذمّهء خود را از همهء نمازها فارغ كند . و اكثر فقها اين را لازم نمىدانند ، و تحقيق اين مسأله بعد از اين مذكور خواهد شد .
[ موضع ] هشتم : تأخير كردن به جهت كسى كه تأخير ، باعث ادراك فضيلت و صفت كمالى باشد ؛ مثل اين كه هرگاه تأخير كند ، تواند افعال نماز را بر وجه اكمل به جا آورد و در اول وقت نتواند چنين كند ، يا از جهت ادراك جماعت ، پيش نماز نماز را تأخير كند تا مأمومين جمع شوند يا مأمومين نماز را تأخير كنند تا پيش نماز حاضر شود . و اين تأخير ، سنّت است ، به شرطى كه وقت فضيلت نگذرد و اگر موقوف بر
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 4 : 142 ، باب 8 من أبواب المواقيت ، ح 5 .
( 2 ) . المهذّب 1 : 125 - 126 ؛ الكافي في الفقه : 149 - 150 ؛ و ر . ك : مختلف الشيعة 2 : 435 ، مسألهء 309 .