فصل هفتم : در آن چه متعلّق به دفن ميّت است از آداب و احكام
بدان كه سنّت است كه تا ميّت را دفن نكنند ، حاضران كه تشييع او را كردهاند بر زمين ننشينند . و دفن كردن ، مانند ساير احكام واجبهء او ، واجب كفايى است كه بر همهء مسلمانان واجب است و هرگاه بعضى به عمل آورند ، از ديگران ساقط مىشود .
و قدر واجب از دفن ، آن است كه ميّت را در گودى پنهان كنند كه بوى بد او به مردم نرسد و جسد او از جانوران و درندگان ايمن باشد . و جايز نيست كه او را در مانند تابوت يا صندوق گذارند و بر روى زمين گذارند . و همچنين جايز نيست كه در زير سقفى گذارند كه بر روى زمين ساخته شود . و جايز است دفن كردن در مانند سردابى كه در زمين كنده شده باشد ؛ هر چند بسيار وسيع باشد . و جايز است كه او را در تابوتى گذارند و آن تابوت را در زمين دفن كنند ، اما مكروه است .
و واجب است كه ميّت را بر جانب راست ، رو به قبله بخوابانند ؛ مگر اين كه ميّت زن غير مسلمه باشد و فرزند يكى از مسلمانان در شكم او باشد و آن فرزند مرده باشد ، كه بايد پشت او را به جانب قبله كنند تا روى طفل او به جانب قبله باشد ؛ زيرا كه روى طفل در شكم به جانب پشت مادر است . « 1 »
و واجب است كه زمين قبر ، مباح باشد و غصبى نباشد ، پس اگر ظاهر شود كه ميّت در زمين غصبى دفن شده و صاحب زمين به آن راضى نباشد ، واجب است كه ميّت را به جايى ديگر نقل نمايند .
و مخفى نماند كه مستحباتى كه متعلّق به دفن ميّت و توابع آن است چند امر است :
اول : آن كه عمق قبر به قدر قامتى باشد كه تا چنبرهء گردن باشد .
هامش
( 1 ) . و همچنين رو به قبله خوابانيدن ساقط است هرگاه شخصى در دريا فوت شود و بايد او را به دريا انداخت . و همچنين هرگاه قبله مشتبه باشد نيز ساقط است . و همچنين هرگاه متعذر باشد رو به قبله خوابانيدن ، مثل آن كه ميّت در جايى باشد و نتوان او را بيرون آورد و نتوان در چاه روى او را به قبله كرد ، و مثل اين كه هرگاه دو طفل متولد شوند و شكم يا پشت آنها به هم متصل باشد و نتوان هر دو را رو به قبله خوابانيد ، در اين وقت رو به قبله خوابانيدن احدهما كافى است . ( احمد )