و بعضى « 1 » گفتهاند كه كسى كه نماز نكرده باشد ، سنّت است از براى او كه نماز كند اگر چه ديگرى بر او نماز كرده باشد . و كسى كه نماز كرده باشد ، دوباره نماز كردن او مكروه است .
و بعضى « 2 » گفتهاند كه كراهت در صورتى است كه نماز جماعت مكرر شود ، اما اگر نماز فرادا مكرر شود ، كراهتى ندارد .
و اظهر آن است كه هر كه نماز كرده باشد ، نماز كردن او در مرتبه دوم مكروه است و هر كه نماز نكرده باشد ، سنّت است كه نماز كند ؛ اگر چه ديگران نماز كرده باشند .
و پيش نماز هرگاه نماز كرده باشد ، سنّت است كه نوبت دوم نماز را اعاده كند از براى جمعى كه به نماز اول نرسيده باشند . و در صورتى كه نوبت دوم نماز شود ، بايد نيّت وجوب نكند ، بلكه نيّت قربت يا نيّت سنّت كند . و كسى كه به نماز نرسد تا ميّت را دفن كنند ، جايز است كه بر قبر او نماز كند . و هر ميّتى كه بىنماز دفن شود ، واجب است كه بر قبر او نماز شود . و در مدّت جواز و وجوب نماز بعد از دفن خلاف است ؛ مشهور آن است كه يك شبانه روز است . پس اگر يك شبانه روز از دفن ميّت بگذرد ، ديگر نماز كردن بر او جايز نيست ، و اگر چه نماز بر او نشده باشد .
و بعضى « 3 » گفتهاند كه در صورتى كه بر آن نماز نشده باشد ، احوط آن است كه بر قبر او نماز كنند ؛ هر چند مدّت بسيارى گذشته باشد . و آن محل تأمل است .
مسألهء سيزدهم : در همهء اوقات ، نماز بر ميّت مىتوان كرد
، مگر اين كه وقت نماز يوميّه تنگ شود كه در اين وقت ، آن نماز يوميّه را مقدّم مىدارند و بعد از آن ، نماز ميّت را مىكنند .
و بعضى « 4 » گفتهاند كه بهتر آن است كه با وسعت وقت ، نماز يوميّه را نيز اول بكنند و
هامش
( 1 ) . الخلاف 1 : 726 ، مسألهء 360 ؛ الجامع للشرائع : 122 ؛ و ر . ك : كشف اللثام 2 : 361 - 364 .
( 2 ) . السرائر 1 : 360 .
( 3 ) . ر . ك : مختلف الشيعة 2 : 313 ، مسألهء 200 ؛ روض الجنان 2 : 827 ؛ كشف اللثام 2 : 367 - 368 ؛ مفتاح الكرامة 1 : 486 .
( 4 ) . السرائر 1 : 360 ؛ المهذّب 1 : 132 ؛ نهاية الإحكام 2 : 269 .