نهم : آن كه ميّت را وضو دهد به آب خالص ، به روش وضوى زندگان . و بعضى « 1 » واجب دانستهاند . و استحباب اقوى است . و نيّت وضو را چنين كند كه « اين ميّت را وضو مىدهم ، قربة الى اللّه » .
دهم : آن كه غسل دهنده از جانب راست ميّت بايستد .
يازدهم : آن كه اگر خوف بيرون آمدن نجاستى از دبر او باشد يا خوف بيرون آمدن خون از دهان يا بينى او باشد ، قدرى پنبه در هر يك از اين سه منفذ داخل كند .
دوازدهم : آن كه گودالى را در برابر قبله بكنند و تخته [ اى ] كه ميّت را بر آن غسل مىدهند ، سرازير بگذارند كه آب غسل داخل آن گودال شود .
سيزدهم : آن كه هر مرتبه كه ميّت را از جانبى به جانبى گردانند ، بگويند : « اللهمّ إنّ هذا بدن عبدك المؤمن و قد أخرجت روحه منه و فرّقت بينهما فعفوك عفوك عفوك » « 2 » .
و اگر ميّت زن باشد ، بگويد : « اللهمّ إنّ هذا بدن أمتك المؤمنة و قد أخرجت روحها . . . »
تا آخر .
و در ساير احوال غسل ، سنّت است كه مكرّر بگويد : « ربّ عفوك عفوك » « ( 3 ) » .
چهاردهم : آن كه بعد از تمام شدن غسل ، بدن ميّت را به جامه خشك كند . و بايد غسل دهنده ، آن چه از عيوب ميّت بر او ظاهر مىشود از براى كسى نقل نكند تا حق تعالى گناهان او را بيامرزد .
و مكروه است ميّت را به آب گرم غسل دادن و ناخن او را چيدن و موى او را شانه كردن و سر او را تراشيدن و موى ظهار او را تراشيدن . و اگر چيزى از مو يا ناخن يا دندان يا عضو ديگرى از او در اثناى غسل جدا شود ، واجب است كه او را در ميان كفن او گذارد . و منقول است كه دندانى از حضرت باقر عليه السّلام كنده شد ، آن را به حضرت صادق عليه السّلام داد و فرمود كه آن را با من در قبر دفن كن « ( 4 ) » .
هامش
( 1 ) . الكافي في الفقه : 134 .
( 3 ) . ر . ك : وسائل الشيعة 2 : 494 - 495 ، باب 7 من أبواب غسل الميت ، ح 1 و 2 .
( 4 ) . الكافي 3 : 262 ، باب النوادر ، ح 24 .