و حق آن است هر كه در جهاد و دفاع حقى « 1 » كشته شود ، حكم وى چنين است . و كسى كه قتل بر او واجب شده باشد ، مثل اين كه ديگرى را به ناحق كشته باشد و خواهند كه او را قصاص كنند يا مستحق رجم شده باشد و مىخواهند كه او را رجم كنند ، او را امر مىكنند كه پيش از كشتن ، سه غسل مىكند و قنوت مىكند و كفن مىپوشد ، آنگاه او را مىكشند و ديگر او را غسل نمىدهند ، بلكه بر او نماز مىكنند و دفن مىكنند .
مسألهء ششم : مشهور ميان فقها آن است كه هرگاه از ميّت عضوى يافت شود
كه در آن استخوان باشد ، بايد آن را بشويند و كفن كنند و دفن نمايند .
و بعضى « 2 » سه پارچه كفن را در اينجا واجب دانستهاند .
و اگر نصفى [ از بدن ] باشد كه در آن دل باشد ، نماز هم بايد كرد . و احوط آن است كه اگر سينهء تنها را بيابند ، باز چنين كنند ، بلكه حكم آن چه دل در آن باشد و اگر چه [ آن قطعهء پيدا شده ] از نصف كمتر باشد چنين است .
و همچنين اگر جميع استخوانهاى ميّت را بيابند ، بايد چنين شود ؛ يعنى شسته شود و كفن شود و بر آن نماز كنند و دفن كنند .
و مراد از شستن در هر يك از ابعاض « 3 » مذكوره ، غسل به طريق معهود است كه سه غسل باشد ؛ به نحوى كه مذكور خواهد شد . و همچنين مراد از كفن كردن ، كفن به طريق متعارف است كه سه پارچه باشد ؛ هم چنان كه مذكور مىشود . و هر عضوى كه بىاستخوان باشد ، بايد در لتّه بپيچند و دفن كنند .
و بعضى « 4 » پيچيدن در لتّه را واجب ندانستهاند ، و خالى از قوتى نيست .
هامش
( 1 ) . مراد از جهاد و دفاع حق آن است كه از جهت خدا باشد و به محض محافظت دين باشد در جايى كه خدا امر كرده ، نه هر دفاع حقى ، هم چنان كه در محافظت اهل ايمان با جان خود شهيد گردد و خود قدّس سرّه در « لوامع » و « معتمد » [ معتمد الشيعة : 353 ] و « تلخيص » تصريح به آن فرموده . ( احمد )
( 2 ) . شيخ در النهاية : 40 ؛ و المبسوط 1 : 182 .
( 3 ) . در نسخهء « ب » : « اعضاى » .
( 4 ) . المعتبر 1 : 319 ؛ مختلف الشيعة 1 : 242 ، مسألهء 183 .