نحو مذكور تعيين نمودهاند . و به هر تقدير ، دو طريق در احاديث وارد شده و اگر هر دو طريق را به عمل آورند ، بهتر است .
و با جنازه سواره راه رفتن مكروه است . و سنّت است كه چون كسى جنازه را ببيند بگويد :
« الحمد للّه الذي لم يجعلني من السّواد المحترم » « 1 » .
فصل سيم در غسل دادن ميّت و احكامى كه به آن متعلّق است
و در آن چند مسأله است :
مسألهء اول : غسل دادن ميّت و ساير احكام واجبهء او
، از رو به قبله خوابانيدن و كفن كردن و نماز گذاردن و دفن نمودن ، واجب كفايى است ؛ يعنى بر همهء مسلمانان واجب است ، اما اگر يك كس بكند ، از ديگران ساقط مىشود . و بنابراين هر كه مطّلع بر فوت مسلمانى شود ، ساقط شدن وجوب احكام مذكوره از او موقوف است بر اين كه علم به هم برساند كه ديگرى آن احكام را بر وجه شرعى به عمل آورد . و غالب آن است كه در بلاد مسلمين ، علم عادى به اين معنا حاصل باشد .
مسألهء دوم : در وقت غسل دادن واجب است كه عورتين او را بپوشانند
و اول ازالهء نجاست از بدن ميت كنند و بعد از آن ، او را غسل دهند .
مسألهء سيم : غسل و نماز و ساير احكام ميّت واجب است براى ميّت شيعى اثنا عشرى
. و در سنّى و ساير فرق مخالفان كه حكم به اسلام ايشان نمىشود ، خلاف است ، و اظهر آن است كه جايز است اما واجب نيست ، مگر در حال تقيّه . اما هر كه حكم به كفر او مىشود و اگر چه در ظاهر از فرق اسلام محسوب شوند ، چون خوارج و نواصب و مجسمه و غلات ، جايز نيست از براى مؤمنان كه ايشان را غسل دهند و
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 3 : 157 ، باب 9 من أبواب الدفن ، ح 1 .