صاحبانش راضى به وضو ساختن در آن باشند . بلى ، اگر ظن غالب به راضى بودن نباشد ، وضو در آن نسازد .
و از ظرف غصبى نيز وضو ساختن جايز نيست ؛ خواه ظرفى باشد كه آب از آن بر دست بريزد ، چون آفتابه يا ظرفى باشد كه دست در آن كند و آب بردارد ، چون طاس و طشت و كاسه و امثال آن . و حكم وضو ساختن در ظرف نقره و طلا مذكور شد .
چهارم : آن كه آب وضو پاك باشد .
پس وضو ساختن به آب نجس جايز نيست . و همچنين وضو ساختن به آب مشتبه به نجس جايز نيست ، و هم چنان كه سابقا مذكور شد « 1 » .
پنجم : آن كه آب وضو مضاف نباشد .
پس وضو ساختن از مثل گلاب و اقسام عرقها صحيح نيست . و اگر دو ظرف باشد كه يكى آب مطلق داشته باشد و ديگرى آب مضاف ، مانند گلاب بىبو و به يكديگر مشتبه باشند و آب ديگر نباشد ، واجب است كه از هر يك ، يك وضو بسازد كه يكى از اين دو وضو درست خواهد بود ، البتّه .
ششم : آن كه آب وضو مباح باشد و غصبى نباشد .
پس اگر وضو سازد به آبى كه داند غصبى است ، وضوى او باطل است و اگر چه نداند كه به آب غصبى وضو جايز نيست . اما اگر نداند كه آن آب غصبى است ، وضوى او صحيح است .
و مخفى نماند كه اين مسأله اگر چه سابقا مذكور شد ، ليكن چون در اين زمان آبهاى غصبى بسيار شده و بر اكثر مردم حقيقت حال مشتبه شده و بعضى « 2 » علماى عصر نيز در بعضى از اقسام آبهاى غصبى تجويز وضو و غسل در آن مىكنند و اين در نظر حقير بىصورت است ، لازم است كه ما در اينجا اشاره كنيم به اقسام آبها و كيفيت مغصوب شدن هر يك و حكم آن ، تا حقيقت حال در محل نزاع معلوم شود .
لهذا مىگوييم كه آب از چهار قسم بيرون نيست :
اول : آبى كه كسى آن را احراز كرده باشد ، يعنى آب مباحى را برداشته باشد و در
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 48 .
( 2 ) . ر . ك : غنائم الأيام 1 : 150 - 151 و ج 2 : 205 - 206 .