سابقه باقى باشد كافى است و اگر چه آن عضو به واسطه مقدّم باشد و عضوى كه واسطه است خشك شده باشد . لهذا در حين شستن دست چپ اگر ترى رو باقى باشد ، وضو صحيح است ، و اگر چه دست راست ، خشك شده باشد .
و بعضى « 1 » گفتهاند : مراد از موالات ، پىدرپى شستن اعضا است ، به نحوى كه به حسب عرف و عادت ، فاصله در ميان دو عضو ، حاصل نشود . پس اگر رو را بشويد و بعد از فاصلهء عرفى دست راست را بشويد ، وضوى او باطل است ، و اگر چه ترى رو باقى باشد . و بعضى « 2 » گفتهاند : در اين صورت ، وضوى او صحيح است ، اما فعل حرام كرده است . و اظهر و اقوى آن است كه مراد از موالات ، آن است كه ابتدا مذكور شد .
و اگر كسى پىدرپى وضو سازد ، به نحوى كه در ما بين هيچ يك از دو عضو ، فاصله نباشد ، اما به جهت شدت حرارت يا سببى ديگر ، عضو سابق پيش از شستن لاحق خشك شود و به طريقى ديگر وضو ممكن نباشد ، در اين صورت وضوى او صحيح است و خشك شدن اعضاى سابقه ، ضرر به وضو نمىرساند . و در اين صورت ، هرگاه از براى مسح ، ترى در اعضا باقى نباشد ، جايز است « 3 » كه مسح را به آب تازه كند و به جهت ضرورت و اضطرار حرجى در آن نيست . و بعضى « 4 » در اين صورت احتمال وجوب تيمم دادهاند و اول اظهر است . و هرگاه هوا بسيار رطب باشد و به جهت اسباغ وضو در وضو طولى به هم رسد ، به نحوى كه اگر هوا معتدل مىبود ، در وقت شستن هر عضوى ترى در اعضاى پيش باقى نمىبود ، حرجى در وضو نيست ؛ زيرا كه مناط ، باقى بودن ترى است به حسب حس و در اين صورت باقى است و زايل نشدن آن بر تقدير اعتدال ، مدخليت ندارد .
هامش
( 1 ) . المبسوط 1 : 23 .
( 2 ) . الدروس الشرعيّة 1 : 93 ؛ البيان : 49 ؛ و ر . ك : مفتاح الكرامة 1 : 263 .
( 3 ) . احوط آن است كه در اين صورت ، بعد از مسح به آب تازه ، تيمم نيز بكند و نماز كند . ( احمد )
( 4 ) . الحدائق الناضرة 2 : 357 .