مىشود ؛ يعنى اگر تا آن وقت نيّت نكرده باشد ، بايد البتّه در آن وقت بكند و از آن تأخير نيندازد كه اگر هنوز نيّت نكرده ، رو را بشويد ، آن شستن ، بىصورت است و بايد نيّت بكند و دوباره رو را بشويد .
و كسى كه خواهد وضو بسازد ، جايز است كه ابتدا يك نوبت يا بيشتر رو را به قصد سرد شدن يا پاك ساختن گرد و غبار بشويد و بعد از آن ، نيّت وضو كند و رو را بشويد .
و اگر بر نيّت قربت ، قصد ريا را ضمّ كند ، وضوى او باطل است . و اگر قصد سرد شدن يا پاك ساختن رو از گرد و غبار و امثال آن از امورى كه لازم شستن است به آن ضمّ كند ، بعضى « 1 » از علما آن وضو را باطل دانستهاند و بعضى « 2 » صحيح دانستهاند . و يحتمل اين اقوى باشد « 3 » و اگر چه اول احوط است .
و اگر آن چه را ضمّ مىكند امرى باشد كه به حسب شرع راجح و ممدوح باشد ، مثل اين كه قصد تعليم كردن غيرى را ضمّ كند ، شكى نيست كه آن وضو صحيح است . و از اين قبيل است كه پيش نماز در بلند گفتن تكبيرة الاحرام به نيّت قربت ، اعلام مأمومين را ضمّ كند يا كسى كه روزه مىگيرد ، به نيّت قربت ، قصد پرهيز را ضمّ كند ( يا كسى كه خمس و زكات مىدهد ، قصد اقتدا نمودن ديگران را ضمّ كند ) « 4 » كه در اين امور ضميمه مانعى ندارد ، بالاتفاق .
دوم : از واجبات وضو ، شستن رو است
و حد آن از طول ، از موضع رستن موى سر است تا آخر زنخ . و در عرض ، قدرى است كه انگشت مهين و وسطى ، كه ميانى باشد از كسى كه خلقت او به اعتدال باشد ، فروگيرد . و غير مستوى الخلقه ، بايد قياس بر آن كند و بايد از هر طرف قدرى زيادتر داخل كند تا محلّ وجوب ، به يقين شسته شود . و بايد هر چه مانع باشد از رسيدن آب به بشره و موهاى ابرو و مژهها را ازاله كند ؛ چون
هامش
( 1 ) . مختلف الشيعة 1 : 140 ، مسألهء 91 ؛ جامع المقاصد 1 : 203 - 204 .
( 2 ) . شرائع الإسلام 1 : 12 ؛ مدارك الأحكام 1 : 191 .
( 3 ) . اظهر آن است كه گفته شود كه آن چه ضمّ مىشود اگر مقصود بالذات ، آن باشد و ضمّ قربت بالتبع باشد ، وضو باطل باشد و اگر برعكس باشد ، صحيح است . ( احمد )
( 4 ) . در نسخهء « الف » موجود نيست .